Josaphatpark

Het Josaphatpark is een park in Engelse landschapsstijl met een geknikte vorm. Het is bijna 30 hectare groot en ligt tussen de Haachtsesteenweg in het noorden en de Chazallaan in het zuiden. Het wordt afgeboord door de Lambermontlaan in het oosten, en door de Ernest Renanlaan, de Algemeen Stemrechtlaan, de Voltairelaan, de Azalealaan en de Generaal Eisenhowerlaan in het westen. Het park wordt doorkruist door de Louis Bertrandlaan en de Ambassadeur Van Vollenhovenlaan, alsook door de ringspoorlijn.

Het park ligt in het hart van de oude Roodenbeekvallei en werd begin 20e eeuw aangelegd. Het vormde de sluitsteenSluitsteen van een opening; weerhoudt de gewelfstenen in een boog of gewelf. van de verstedelijking van de wijk Teniers-Josaphat, gevormd door de oude dorpskern van Schaarbeek; het sluit het panorama van de Louis Bertrandlaan af maar vormt toch een zachte overgang naar de nieuwe ringboulevard. De aanleg van het park werd goedgekeurd tijdens de gemeenteraadszitting van 06.08.1901. De gemeente moest daartoe verscheidene eigendommen in de vallei onteigenen, waaronder die van weduwe Martha, een plek die het hart van de nieuwe groene ruimte zou worden. Die onteigening verliep niet zonder slag of stoot en noodzaakte zelfs de persoonlijke tussenkomst van koning Leopold II. Het park werd geopend op 01.05.1904.

De aanleg ervan werd toevertrouwd aan landschapsarchitect Edmond Galoppin en vond hoofzakelijk tussen 1905 en 1914 plaats. Galoppin wou het park een pittoreskPeriode: ca. 1850-1930.De pittoreske architectuur ontstaat in Engeland in de context van de romantische beweging en laat zich vaak inspireren door verschillende historische stijlen die gecombineerd worden.Pittoreske architectuur verwijst naar een manier van ontwerpen waarbij in de eerste plaats naar een gevarieerde, verrassende en evocatieve visuele indruk wordt gestreefd. In plaats van strikte regels van symmetrie of compositie te volgen, geeft de stijl de voorkeur aan vrijheid, vormenspel en verscheidenheid van materialen om zo een levendige, bijna verhalende aanblik te creëren.In België doet de tendens zijn intrede bij het begin van de 20e eeuw - in het verlengde van de art nouveau - onder diverse streektypische invloeden, voornamelijk Anglo?Normandische of alpiene vormtalen. De stijl komt voor in parken, kuststeden, kuuroorden en in de stadsrand van grote steden (vakantievilla’s). Het gebouw en zijn tuin (of soms park) worden opgevat als een samenhangend geheel dat een schilderij vormt, een enscenering die de toeschouwer moet verrassen. De term “cottagestijl” wordt eveneens gebruikt, vooral in landelijke context, om bouwwerken aan te duiden die de nadruk leggen op het gebruik van traditionele materialen en technieken, naar het voorbeeld van de cottages in Engelse dorpen.In het Brussels Gewest komt de pittoreske tendens tot uiting in villa’s die vaak zijn ontworpen naar het voorbeeld van kleine landhuizen, een type dat kenmerkend is voor vele welgestelde buitenwijken en verkavelingen in België. Verder fungeert de stijl ook als inspiratiebron voor burgerhuizen in eclectische of laateclectische stijl, vaak in wijken met een zekere landschappelijke waarde (aan een park, pleintje, rond een vijver of eenvoudigweg een straat met bomenrijen of niet-bebouwde stroken die zijn ingericht als tuintjes).De karakteristieke elementen zijn de asymmetrie en de variatie aan vormen (torentje, dakkapel, erker, topgevel(s), imposante daken met meerdere vlakken en/of schilddaken of wolfdaken enz.), de materiaalvariatie (uiteenlopende kleuren en texturen), een overvloedige decoratie (smeedijzerwerk, schrijnwerk, glasramen, breuksteen, houten borstweringen, (imitatie) vakwerk, kroonlijst met lambrekijn enz.), een sterke relatie met het landschap, de tuin of de straat (onder meer door overgangsruimtes tussen binnen en buiten: uitspringende volumes, luifel, portaal, veranda) én een grote vrijheid in de compositie, zowel wat betreft de gevel als de plattegrond. uitzicht geven door de aanleg van rotspartijen in het lagere gedeelte, aangevuld met kronkelige paden rond een krans van vijvers. In het hogere gedeelte bevindt zich een groot gazon, terwijl aan de overzijde van de Louis Bertrandlaan een speel- en sportplein is aangelegd dat op 19.07.1914 werd ingehuldigd. Het park werd ook een openluchtgalerie waarin geleidelijk talrijke beeldhouwwerken werden geïnstalleerd. In 1954 werd een strook terrein gelegen tussen de ringspoorlijn en de huidige Van Vollenhovenlaan in een miniatuurgolf gewijzigd door landschapsarchitect René Pechère. Tussen 2006 en 2011 werd het park grondig gerestaureerd.

Beschermd 31.12.1974.