Kunstberg © Wim Kenis - urban.brussels

Inventaris van het bouwkundig erfgoed

Inventaris van het onroerend erfgoed: monumenten en gehelen

Welkom op de website van de inventaris van het onroerend erfgoed van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: monumenten en gehelen.

De opmaak van de inventaris van het onroerend erfgoed in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is een wettelijke opdracht waarin voorzien wordt door artikel 207 § 1 van het Brussels Wetboek voor Ruimtelijke Ordening (BWRO): “De Regering maakt een inventaris op van het onroerende erfgoed van het Gewest, houdt hem bij en maakt hem bekend.”

Welke zijn de goederen opgenomen in de inventaris?

De wettelijke inventaris vindt zijn oorsprong in de lijst van onroerende goederen die geselecteerd werd in het kader van de urgentie-inventaris, gepubliceerd in 1975, door de vzw Sint-Lukasarchief, op basis van een visuele selectie en volgens welomschreven vooraf vastgelegde criteria, zonder systematisch bibliografische en archiefbronnen te bestuderen. Om deze urgentie-inventaris te vervolledigen heeft het Gewest sinds 1993 thematische inventarissen laten realiseren (industriële architectuur, bioscoopzalen, hedendaags erfgoed, sociale woningen, enz.). Tegelijkertijd werden deze inventarissen voortdurend bijgewerkt onder meer door een systematische topografische inventaris op basis van prospectie- en opzoekwerk (bibliografieën en archieven), en op basis van een reeks criteria gedefinieerd in een methodologische handleiding.

Het besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering inzake de inventaris van het onroerend erfgoed van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest van 8 februari 2024 bepaalt de procedure voor het opstellen en bijwerken van de wettelijke inventaris, de vorm ervan, de vermeldingen die erin moeten staan, de wijze en methodologie in functie van de publicatie ervan in het Belgisch Staatsblad. Dit besluit werd gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 8 maart 2024.

In navolging hiervan werd het uitvoeringsbesluit van 4 april 2024 door de Regering aangenomen, in toepassing van artikel 8 van het besluit van 8 februari 2024, met het oog op hun publicatie in het Belgisch Staatsblad. De goederen in deze lijst hebben een specifieke vermelding in de website. Deze lijst behelst ca. 40.000 adressen en zal in 2024 worden gepubliceerd.

Het is belangrijk te vermelden dat de inhoud van de website van de inventaris voortdurend wordt bijgewerkt, aangevuld en verbeterd. Deze goederen worden opgenomen in de indicatieve inventaris in afwachting van een beslissing door de Regering om deze wettelijk vast te leggen aan de hand van een gepubliceerde lijst in het Belgisch Staatsblad. Als u suggesties en/of vragen hebt over de inhoud van deze publicatie, mag u ons die altijd e-mailen.

Wat zijn de gevolgen van een opname van een goed in de inventaris?

Het belangrijkste effect van de inschrijving van een goed in de inventaris is de verplichting om elke vergunningsaanvraag met betrekking tot deze goederen voor te leggen aan het advies van de overlegcommissie, die kan beslissen om het advies van de KCML in te winnen. De Regering kan bepaalde handelingen en werken vrijstellen van dit advies, vanwege hun geringe belang en/of het ontbreken van relevantie van dit advies.

De publicatie van de lijsten van monumenten en gehelen die zijn ingeschreven in de inventaris voor het hele grondgebied van het Gewest maakt automatisch een einde aan de toepassing van de overgangsmaatregel van het artikel 333 van het BWRO waarin staat dat gebouwen die dateren vóór 1 januari 1932 voorlopig worden beschouwd als automatisch ingeschreven in de inventaris van het onroerend erfgoed van het Gewest tot de publicatie van deze inventaris.

Publicatie in het Belgisch Staatsblad en inwerkingtreding

De inwerkingtreding en toepassing van de effecten die zijn voorzien in het BWRO voor de goederen die zijn ingeschreven in de inventaris worden bepaald door het BWRO zelf, nl. dat de inschrijving van een goed dat behoort tot het onroerend erfgoed haar effecten heeft vanaf de publicatie, bij vermelding, in het Belgisch Staatsblad, én de verplichting om advies te vragen aan de overlegcommissie is alleen van toepassing op vergunningsaanvragen ingediend na de inschrijving van het betrokken goed in de inventaris.

In de praktijk zal de datum van publicatie in het Belgisch Staatsblad, waarbij de inschrijving van het goed in de inventaris wordt gelegaliseerd, dus zichtbaar zijn op de website.

Inhoud van de inventaris

Momenteel bevat de database van de website van de inventaris meer dan 40.000 gebouwde objecten, meer dan 80.000 illustraties en meer dan 7.500 namen die op een of andere manier aan Brusselse gebouwen zijn gelinkt. Zij worden al of niet beschreven op meer dan 26.000 gebouwenfiches en zijn allemaal cartografisch vastgelegd. Stedenbouwkundige en/of architecturale inleidingen geven, samen met de straat- en plaatsbeschrijvingen voldoende context aan het bebouwde. Een rijk geïllustreerd tweetalig
glossarium helpt de gebruiker de gehanteerde terminologie beter te begrijpen.

Les intérêts et critères pour la sélection des immeubles et des ensembles à l'inventaire du patrimoine architectural

De waarden en criteria voor de selectie van gebouwen en gehelen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed