Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Typologie(ën)
universiteit
Ontwerper(s)
François MALFAIT – architect – 1924-1928
Juridisch statuut
Ingeschreven in de wettelijke inventaris op 19 augustus 2024
Stijlen
Eclectisme
Art deco
Inventaris(sen)
- Actualisatie van het inventarisatieproject van het Bouwkundig Erfgoed (DMS-DML - 1995-1998)
- Permanente actualisatie van de inventaris van het Bouwkundig Erfgoed (DPC-DCE)
- Bouwen door de eeuwen heen in Brussel. Stad Brussel (1989-1993)
Dit (deze) goed(eren) bezit(ten) de volgende waarde(n)
- Artistiek Het ontwerp van een onroerend goed (gebouw) door een gerenommeerde kunstenaar (architect) kan maar zeer zelden als criterium worden beschouwd. Om het belang van de selectie van dit onroerend goed te beoordelen, en de plaats dat het inneemt in het oeuvre van een kunstenaar (architect), is dit een criterium dat moet worden afgewogen met de architectonische kwaliteit (compositie en interne structuur), de uitvoering (materialen, technische beheersing), de plaats in de architectuurgeschiedenis dewelke een getuigenis zijn van een fase of aspect van landschapsarchitectuur of de bouwkunst in het verleden. Zodoende gelden koppelingen naar volgende criteria: zeldzaamheid (typologie, stijl, materiaalgebruik, bronnen), representativiteit (idem), authenticiteit (idem + de kwaliteit van de uitvoering) en integriteit (bewaringstoestand, oorspronkelijke elementen)). Een goed bevat ook artistieke waarde als het kunstwerken omvat (beeldhouwwerken, reliëfs ontworpen voor het goed, enz.) of decoratieve elementen uit de oorspronkelijke bouwperiode of met bijzondere kwaliteit (gesigneerd glasramen, sgraffito, lichtbeuk, enz.).
- Esthetisch Historisch gezien werd die waarde aangewend om waardevolle groene ruimten en natuurlijke of halfnatuurlijke gebieden aan te duiden. De waarde kan ook gelden voor grote gehelen van gebouwen in een stedelijk gebied, met of zonder natuurlijke elementen, of monumenten die het stadslandschap markeren. Een afweging met andere waarden dringt zich tevens op: de artistieke, de landschappelijke (integratie van het werk in het stedelijk landschap, oriëntatiepunten in de stad) en de stedenbouwkundige waarde (spontane of rationele stedelijke gehelen). De volgende selectiecriteria worden er eveneens aan gekoppeld: de ensemblewaarde en de contextuele waarde.
- Historisch Het onroerend goed heeft een historische waarde : - als het getuigt van een bijzondere periode in de geschiedenis van de streek of de gemeente; - of als getuigenis van een periode en/of een zeldzame ontwikkeling van een periode (bv. tuinstad die representatief is voor een bouwwijze die werd toegepast in het kader van de grote bouwcampagnes na de Tweede Wereldoorlog; dorpskernen die de eerste gegroepeerde bouwwerken van de gemeenten van de tweede ring illustreren; de Hallepoort als overblijfsel van de tweede omwalling; - of als getuigenis van een bepaalde stedelijke (en/of landschappelijke) ontwikkeling van de stad (bv. gebouwen aan de centrale lanen of in de Leopoldswijk); - of wanneer het een band vertoont met een belangrijke historische figuur – met inbegrip van persoonlijke huizen van architecten en kunstenaarsateliers (bv. het geboortehuis van Constantin Meunier, het huis van Magritte); - of in verband kan worden gebracht met een belangrijke historische gebeurtenis (bv. huizen van de wederopbouw na het bombardement van 1695, de Congreskolom); - of een typologische representativiteit vertoont die kenmerkend is voor een commerciële of culturele beroepsactiviteit (bv. kerken, bioscopen, industriële architectuur, apotheken); - of als het representatief is van het oeuvre van een belangrijke architect in de architectuurgeschiedenis op internationaal, nationaal, regionaal of lokaal niveau (dit betreft zowel befaamde architecten als V. Horta, V. Bourgeois, M. Polak als secundaire architecten, die lokaal verbonden worden aan een gemeente zoals Fernand Lefever in Koekelberg of Emile Hoebeke in Sint-Agatha-Berchem).
- Stedenbouwkundig Sommige bouwkundige goederen of landschappen hebben in het verleden een prominente rol gespeeld in de planmatige inrichting van de bebouwde ruimte en de stedelijke ruimte. Meestal bepalen zij andere stedenbouwkundige (plan)vormen zodat er zich een wisselwerking voortdoet tussen bebouwde en niet-bebouwde (of open) ruimte. Die inrichting omvat ook de samenhang tussen verschillende schaalniveaus. Een onroerend goed heeft stedenbouwkundige waarde wanneer het daarin een rol speelt, bijvoorbeeld : - hoekgebouwen; - coherente pleinen of homogene huizenrijen (gevels die een ensemble vormen van dezelfde stijl, periode en volume); - tuinwijken, - deskundig ingeplante torens (hoogbouw) en hun relatie tot hun onmiddellijke kwaliteitsvolle omgeving die coherent kan zijn, maar ook contrastrijk, - relicten van stedenbouwkundige concepten en hoe die architecturaal (en typologisch) zijn of werden ingevuld, zoals bijvoorbeeld de nog bewaarde eclectische stadspaleizen en/of herenhuizen in de Leopoldswijk.
Onderzoek en redactie
2016
id
Urban : 30669
Beschrijving
Faculteit Geneeskunde
van de ULB, ontstaan in samenhang met het aanpalende Universitair Ziekenhuis Sint-Pieter
(zie Hoogstraat nr. 296A-322), met steun van de Rockefellerstichting.
Gebouwencomplex n.o.v. architect François Malfait van 1924-1925, opgetrokken in 1925-1928.
Gevels in sobere, expressieve baksteenarchitectuur met schaars gebruik van hardsteen; constructie met skelet van gewapend beton. Verticale geleding door risalietenRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden., kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. en lisenenDecoratieve, uitspringende, verticale geleding, vaak met andere liseen verbonden door boog(fries).. Regelmatige registersVensterstrook in een topgevel. van brede rechthoekige venstersLicht- en/of luchtopening in een muur., ook drielichtenGroep van drie smalle vensters binnen dezelfde omlijsting, onderling gescheiden door deelzuiltjes of stijlen/monelen; centraal venster soms hoger dan beide andere., de borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. in decoratief metselverbandWijze waarop bakstenen aan de buitenzijde van een muur zijn gerangschikt..
De Ecole de Médecine. Vrijstaand hoofdgebouw op het blok gevormd door de Waterloolaan, Eversstraat, Héger-Bordetstraat en Wolstraat, voordien ingenomen door de Rijkswachtkazerne (n.o.v. architect L. Spaak, 1840). Omvat drie parallelle vleugels, onderling verbonden door een centrale dwarsvleugel met gangen en trappenhuizenGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht.; zeven bouwlagen waaronder souterrainHoge kelder of half verzonken verdieping. en attiekverdiepingVerdieping (soms halve verdieping), gelegen net boven de kroonlijst of als terugspringende hoogste verdieping van een gebouw. . Oorspronkelijk praktijklokalen, auditoria en bibliotheek in de benedenbouw, laboratoria van de diverse afdelingen per verdieping, proefdierenverblijf in de attiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt.. OpstandBouwkundige tekening op schaal van een verticaal vlak van een gevel, een binnenmuur,…; in ruime zin het verticaal vlak van een gevel of muur. zoals beschreven, met licht geaccentueerde centrale risalietenRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden. en bovenste verdieping, breed uitkragende kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). op gekoppeldeTwee of meerdere identieke bouwelementen (vensters, zuilen, pilasters) die tot een groter (symmetrisch) geheel zijn samengevoegd. consolesVoornamelijk voluut- of S-vormig kraagstuk, soms ook louter decoratief., en blindeZonder opening; blind venster, schijnopening. attiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt. met postamenten1. Rechthoekig voetstuk van een standbeeld; - 2. Balkvormige stenen bekroning; - 3. Stenen zijstukken van een balkonborstwering.. Hoofdportaal met atlassen door beeldhouwer J. Marin, dragers van de gebogen luifelAfdak boven de ingang van een huis of handelszaak. waarop aan weerszij wereldbol met slang; metalen vleugeldeur. Renovatie tot kantoorgebouw, met toevoeging van een beglaasde attiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt. (n.o.v. architect F. Schilling, 1991-1993).
![Waterloolaan 115, inkom, [i]Société Anonyme de Merbes-Sprimont Bruxelles[/i], Brussel, 1936, p. 24.](/medias/500/buildings/10001118/10001118_0115_W01.jpg)
Het Institut d’Anatomie. Langgerekt gebouw (Wolstraat nr. 97, op hoek met Montserratstraat) met souterrainHoge kelder of half verzonken verdieping. en vijf bouwlagen, waaronder attiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt.. Oorspronkelijk onder meer amfitheater en spectatorium, praktijklokalen, laboratoria, dissectie- en autopsiezalen. OpstandBouwkundige tekening op schaal van een verticaal vlak van een gevel, een binnenmuur,…; in ruime zin het verticaal vlak van een gevel of muur. met zelfde karakteristieken, bepaald door een breed en hoger oplopende centrale risalietRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden.. Uitkragend auditorium aan de achterzijde. Gesloopt in 1992-1993.
Gebouwencomplex n.o.v. architect François Malfait van 1924-1925, opgetrokken in 1925-1928.
Gevels in sobere, expressieve baksteenarchitectuur met schaars gebruik van hardsteen; constructie met skelet van gewapend beton. Verticale geleding door risalietenRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden., kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. en lisenenDecoratieve, uitspringende, verticale geleding, vaak met andere liseen verbonden door boog(fries).. Regelmatige registersVensterstrook in een topgevel. van brede rechthoekige venstersLicht- en/of luchtopening in een muur., ook drielichtenGroep van drie smalle vensters binnen dezelfde omlijsting, onderling gescheiden door deelzuiltjes of stijlen/monelen; centraal venster soms hoger dan beide andere., de borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. in decoratief metselverbandWijze waarop bakstenen aan de buitenzijde van een muur zijn gerangschikt..
De Ecole de Médecine. Vrijstaand hoofdgebouw op het blok gevormd door de Waterloolaan, Eversstraat, Héger-Bordetstraat en Wolstraat, voordien ingenomen door de Rijkswachtkazerne (n.o.v. architect L. Spaak, 1840). Omvat drie parallelle vleugels, onderling verbonden door een centrale dwarsvleugel met gangen en trappenhuizenGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht.; zeven bouwlagen waaronder souterrainHoge kelder of half verzonken verdieping. en attiekverdiepingVerdieping (soms halve verdieping), gelegen net boven de kroonlijst of als terugspringende hoogste verdieping van een gebouw. . Oorspronkelijk praktijklokalen, auditoria en bibliotheek in de benedenbouw, laboratoria van de diverse afdelingen per verdieping, proefdierenverblijf in de attiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt.. OpstandBouwkundige tekening op schaal van een verticaal vlak van een gevel, een binnenmuur,…; in ruime zin het verticaal vlak van een gevel of muur. zoals beschreven, met licht geaccentueerde centrale risalietenRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden. en bovenste verdieping, breed uitkragende kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). op gekoppeldeTwee of meerdere identieke bouwelementen (vensters, zuilen, pilasters) die tot een groter (symmetrisch) geheel zijn samengevoegd. consolesVoornamelijk voluut- of S-vormig kraagstuk, soms ook louter decoratief., en blindeZonder opening; blind venster, schijnopening. attiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt. met postamenten1. Rechthoekig voetstuk van een standbeeld; - 2. Balkvormige stenen bekroning; - 3. Stenen zijstukken van een balkonborstwering.. Hoofdportaal met atlassen door beeldhouwer J. Marin, dragers van de gebogen luifelAfdak boven de ingang van een huis of handelszaak. waarop aan weerszij wereldbol met slang; metalen vleugeldeur. Renovatie tot kantoorgebouw, met toevoeging van een beglaasde attiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt. (n.o.v. architect F. Schilling, 1991-1993).
![Waterloolaan 115, inkom, [i]Société Anonyme de Merbes-Sprimont Bruxelles[/i], Brussel, 1936, p. 24.](/medias/buildings/10001118/10001118_0115_W01.jpg)
Het Institut d’Anatomie. Langgerekt gebouw (Wolstraat nr. 97, op hoek met Montserratstraat) met souterrainHoge kelder of half verzonken verdieping. en vijf bouwlagen, waaronder attiekMuur of bouwlaag boven de kroonlijst die meestal het dak aan het gezicht onttrekt.. Oorspronkelijk onder meer amfitheater en spectatorium, praktijklokalen, laboratoria, dissectie- en autopsiezalen. OpstandBouwkundige tekening op schaal van een verticaal vlak van een gevel, een binnenmuur,…; in ruime zin het verticaal vlak van een gevel of muur. met zelfde karakteristieken, bepaald door een breed en hoger oplopende centrale risalietRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden.. Uitkragend auditorium aan de achterzijde. Gesloopt in 1992-1993.
Bronnen
Archieven
SAB/OW 41346-41350 (1924-1928).
Tijdschriften
François, Eugène, La nouvelle Ecole de Médecine de Bruxelles in La Technique des Travaux, 8, 1930, pp. 486-512.
E.D., "La Nouvelle Ecole de Médecine" (Le Document, 1929-1930).
Société Anonyme de Merbes-Sprimont Bruxelles, Bruxelles, 1936, p. 24.
Opmerkelijke bomen in de nabijheid
