Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Typologie(ën)
woning
Ontwerper(s)
INCONNU - ONBEKEND – 1697
R. VANDERSTAPPEN – architect – 1942
Juridisch statuut
Beschermd sinds 24 december 1958
Stijlen
Barok
Inventaris(sen)
- Urgentie-inventaris van het bouwkundig erfgoed van de Brusselse agglomeratie (Sint-Lukasarchief 1979)
- Permanente actualisatie van de inventaris van het Bouwkundig Erfgoed (DPC-DCE)
- Bouwen door de eeuwen heen in Brussel. Stad Brussel (1989-1993)
Dit (deze) goed(eren) bezit(ten) de volgende waarde(n)
- Artistiek Het ontwerp van een onroerend goed (gebouw) door een gerenommeerde kunstenaar (architect) kan maar zeer zelden als criterium worden beschouwd. Om het belang van de selectie van dit onroerend goed te beoordelen, en de plaats dat het inneemt in het oeuvre van een kunstenaar (architect), is dit een criterium dat moet worden afgewogen met de architectonische kwaliteit (compositie en interne structuur), de uitvoering (materialen, technische beheersing), de plaats in de architectuurgeschiedenis dewelke een getuigenis zijn van een fase of aspect van landschapsarchitectuur of de bouwkunst in het verleden. Zodoende gelden koppelingen naar volgende criteria: zeldzaamheid (typologie, stijl, materiaalgebruik, bronnen), representativiteit (idem), authenticiteit (idem + de kwaliteit van de uitvoering) en integriteit (bewaringstoestand, oorspronkelijke elementen)). Een goed bevat ook artistieke waarde als het kunstwerken omvat (beeldhouwwerken, reliëfs ontworpen voor het goed, enz.) of decoratieve elementen uit de oorspronkelijke bouwperiode of met bijzondere kwaliteit (gesigneerd glasramen, sgraffito, lichtbeuk, enz.).
- Esthetisch Historisch gezien werd die waarde aangewend om waardevolle groene ruimten en natuurlijke of halfnatuurlijke gebieden aan te duiden. De waarde kan ook gelden voor grote gehelen van gebouwen in een stedelijk gebied, met of zonder natuurlijke elementen, of monumenten die het stadslandschap markeren. Een afweging met andere waarden dringt zich tevens op: de artistieke, de landschappelijke (integratie van het werk in het stedelijk landschap, oriëntatiepunten in de stad) en de stedenbouwkundige waarde (spontane of rationele stedelijke gehelen). De volgende selectiecriteria worden er eveneens aan gekoppeld: de ensemblewaarde en de contextuele waarde.
- Historisch Het onroerend goed heeft een historische waarde : - als het getuigt van een bijzondere periode in de geschiedenis van de streek of de gemeente; - of als getuigenis van een periode en/of een zeldzame ontwikkeling van een periode (bv. tuinstad die representatief is voor een bouwwijze die werd toegepast in het kader van de grote bouwcampagnes na de Tweede Wereldoorlog; dorpskernen die de eerste gegroepeerde bouwwerken van de gemeenten van de tweede ring illustreren; de Hallepoort als overblijfsel van de tweede omwalling; - of als getuigenis van een bepaalde stedelijke (en/of landschappelijke) ontwikkeling van de stad (bv. gebouwen aan de centrale lanen of in de Leopoldswijk); - of wanneer het een band vertoont met een belangrijke historische figuur – met inbegrip van persoonlijke huizen van architecten en kunstenaarsateliers (bv. het geboortehuis van Constantin Meunier, het huis van Magritte); - of in verband kan worden gebracht met een belangrijke historische gebeurtenis (bv. huizen van de wederopbouw na het bombardement van 1695, de Congreskolom); - of een typologische representativiteit vertoont die kenmerkend is voor een commerciële of culturele beroepsactiviteit (bv. kerken, bioscopen, industriële architectuur, apotheken); - of als het representatief is van het oeuvre van een belangrijke architect in de architectuurgeschiedenis op internationaal, nationaal, regionaal of lokaal niveau (dit betreft zowel befaamde architecten als V. Horta, V. Bourgeois, M. Polak als secundaire architecten, die lokaal verbonden worden aan een gemeente zoals Fernand Lefever in Koekelberg of Emile Hoebeke in Sint-Agatha-Berchem).
- Stedenbouwkundig Sommige bouwkundige goederen of landschappen hebben in het verleden een prominente rol gespeeld in de planmatige inrichting van de bebouwde ruimte en de stedelijke ruimte. Meestal bepalen zij andere stedenbouwkundige (plan)vormen zodat er zich een wisselwerking voortdoet tussen bebouwde en niet-bebouwde (of open) ruimte. Die inrichting omvat ook de samenhang tussen verschillende schaalniveaus. Een onroerend goed heeft stedenbouwkundige waarde wanneer het daarin een rol speelt, bijvoorbeeld : - hoekgebouwen; - coherente pleinen of homogene huizenrijen (gevels die een ensemble vormen van dezelfde stijl, periode en volume); - tuinwijken, - deskundig ingeplante torens (hoogbouw) en hun relatie tot hun onmiddellijke kwaliteitsvolle omgeving die coherent kan zijn, maar ook contrastrijk, - relicten van stedenbouwkundige concepten en hoe die architecturaal (en typologisch) zijn of werden ingevuld, zoals bijvoorbeeld de nog bewaarde eclectische stadspaleizen en/of herenhuizen in de Leopoldswijk.
Onderzoek en redactie
2016
id
Urban : 30967
Beschrijving
Voormalige herberg zogenaamd «St.- Jan de Doper», heden zogenaamd «Huis Schott». Aangekocht door de kunstenaar C.P. Schott in 1942, en samen met een verzameling kunstvoorwerpen aan stad Brussel gelegateerd in 1964; vervolgens museum tot 1979. Overgedragen aan de Koning Boudewijnstichting in 1988.
Diephuis (hoek Villersstraat) met laatbarokke gevel met in- en uitgezwenkte top uit eind 17e eeuw, doch vermoedelijk oudere kern; twee bouwlagen en drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) onder zadeldakDak met twee hellende dakvlakken. (Vlaamse pannen). Gedecapeerd en aangevuld met deurkozijn, balustradeHekwerk van spijlen of balusters. en gevelsteenStenen plaat of blok, aangebracht in of op een gevel, met opschrift. «ANNO 1697» in 1942-1943, tijdens renovatie naar ontwerp van architect R. Vanderstappen. Baksteenbouw met schaars gebruik van zandsteen, voornamelijk voor sokkelHoge plint van een gevel; fungeert als voetstuk in ordonnantie van de gevel., waterlijstenVooruitspringende rand in het gevelvlak die regenwater buiten gevel laat afdruppelen. en platte banden. Begane grond en verdieping gemarkeerd door kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. met vereenvoudigd kapiteelKopstuk van een zuil, pijler of pilaster; algemeen om de gedragen last op een smaller draagvlak over te brengen., nog doorlopend in het friesHorizontale band om een muurvlak in te delen of aan de bovenzijde te begrenzen; al dan niet beschilderd of versierd (terracotta, sgrafitto, cementtegels…).. Aangepaste rechthoekige deur en venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. met zandstenen negblokken en arduinen dorpelsOnderdorpel van een deur.; balustradeHekwerk van spijlen of balusters. in borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. van middentravee. Geveltop van drie geledingen, gemarkeerd door waterlijstenVooruitspringende rand in het gevelvlak die regenwater buiten gevel laat afdruppelen. en volutenSpiraalvormig ornament; meestal gebruikt als aanzetstuk van topgevels, bij deur- en vensteromlijstingen of als steunbeer.; bovenste halsvormige geleding met bekronend driehoekig frontonDriehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel of muuropening. in jaren 1970 gesloopt en vereenvoudigd wederopgebouwd. DrielichtGroep van drie smalle vensters binnen dezelfde omlijsting, onderling gescheiden door deelzuiltjes of stijlen/monelen; centraal venster soms hoger dan beide andere. in doorlopende plattebandomlijsting in eerste geleding : hoger rondboogvenster met sluitsteenSluitsteen van een opening; weerhoudt de gewelfstenen in een boog of gewelf. en waterlijstVooruitspringende rand in het gevelvlak die regenwater buiten gevel laat afdruppelen. en flankerende rechthoekige venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. met neuten en orenUitstekend deel van sommige bouwelementen of -constructies, meestal louter decoratief.; via platte banden verbonden met ovale oculusKlein rond, ovaal of polygonaal venster. met sleutelSluitsteen van een opening; weerhoudt de gewelfstenen in een boog of gewelf. en waterlijstVooruitspringende rand in het gevelvlak die regenwater buiten gevel laat afdruppelen., over tweede en derde geleding. Verankerde zijgevel met drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...), met gedichte of aangepaste kruis- en kloosterkozijnen.
Latere aanbouw van één traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) Toegevoegde calvarie, arduinen steen met opschrift «P-IHS-M/1687», en wijwatervat. Verankerde achterpuntgevel.
Oudere kelder overkluisd door vier kruisgewelven met platte gordelbogen op centrale, vierkante pijler1. Muurstut zonder entasis (kromming), mogelijk met basis en kapiteel; - 2. Massief gemetseld of betonnen steunelement met gewoonlijk rechthoekige doorsnede (vb. bruggepijler,…) van zandsteen (16e – 17e eeuw); oorspronkelijke toegang via luik in de sokkelHoge plint van een gevel; fungeert als voetstuk in ordonnantie van de gevel. en steektrap; kleinere kelder met tongewelf onder de straat. Bewaarde balkenlagen en dakspant.
Restauratie naar ontwerp van architecten Paul Lievevrouw (Groep Planning) en R. Dumont de Chassart (Lietaert-Noizet-Ter Assatouroff), aangevat in 1989 : reconstructie van gevelbekroning en arduinen kruismonelen, herbepleisteren en deels kaleien van de gevels; nieuwe centrale trapkoker, keldertoegang en annex.
Diephuis (hoek Villersstraat) met laatbarokke gevel met in- en uitgezwenkte top uit eind 17e eeuw, doch vermoedelijk oudere kern; twee bouwlagen en drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) onder zadeldakDak met twee hellende dakvlakken. (Vlaamse pannen). Gedecapeerd en aangevuld met deurkozijn, balustradeHekwerk van spijlen of balusters. en gevelsteenStenen plaat of blok, aangebracht in of op een gevel, met opschrift. «ANNO 1697» in 1942-1943, tijdens renovatie naar ontwerp van architect R. Vanderstappen. Baksteenbouw met schaars gebruik van zandsteen, voornamelijk voor sokkelHoge plint van een gevel; fungeert als voetstuk in ordonnantie van de gevel., waterlijstenVooruitspringende rand in het gevelvlak die regenwater buiten gevel laat afdruppelen. en platte banden. Begane grond en verdieping gemarkeerd door kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. met vereenvoudigd kapiteelKopstuk van een zuil, pijler of pilaster; algemeen om de gedragen last op een smaller draagvlak over te brengen., nog doorlopend in het friesHorizontale band om een muurvlak in te delen of aan de bovenzijde te begrenzen; al dan niet beschilderd of versierd (terracotta, sgrafitto, cementtegels…).. Aangepaste rechthoekige deur en venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. met zandstenen negblokken en arduinen dorpelsOnderdorpel van een deur.; balustradeHekwerk van spijlen of balusters. in borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. van middentravee. Geveltop van drie geledingen, gemarkeerd door waterlijstenVooruitspringende rand in het gevelvlak die regenwater buiten gevel laat afdruppelen. en volutenSpiraalvormig ornament; meestal gebruikt als aanzetstuk van topgevels, bij deur- en vensteromlijstingen of als steunbeer.; bovenste halsvormige geleding met bekronend driehoekig frontonDriehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel of muuropening. in jaren 1970 gesloopt en vereenvoudigd wederopgebouwd. DrielichtGroep van drie smalle vensters binnen dezelfde omlijsting, onderling gescheiden door deelzuiltjes of stijlen/monelen; centraal venster soms hoger dan beide andere. in doorlopende plattebandomlijsting in eerste geleding : hoger rondboogvenster met sluitsteenSluitsteen van een opening; weerhoudt de gewelfstenen in een boog of gewelf. en waterlijstVooruitspringende rand in het gevelvlak die regenwater buiten gevel laat afdruppelen. en flankerende rechthoekige venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. met neuten en orenUitstekend deel van sommige bouwelementen of -constructies, meestal louter decoratief.; via platte banden verbonden met ovale oculusKlein rond, ovaal of polygonaal venster. met sleutelSluitsteen van een opening; weerhoudt de gewelfstenen in een boog of gewelf. en waterlijstVooruitspringende rand in het gevelvlak die regenwater buiten gevel laat afdruppelen., over tweede en derde geleding. Verankerde zijgevel met drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...), met gedichte of aangepaste kruis- en kloosterkozijnen.
Latere aanbouw van één traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) Toegevoegde calvarie, arduinen steen met opschrift «P-IHS-M/1687», en wijwatervat. Verankerde achterpuntgevel.
Oudere kelder overkluisd door vier kruisgewelven met platte gordelbogen op centrale, vierkante pijler1. Muurstut zonder entasis (kromming), mogelijk met basis en kapiteel; - 2. Massief gemetseld of betonnen steunelement met gewoonlijk rechthoekige doorsnede (vb. bruggepijler,…) van zandsteen (16e – 17e eeuw); oorspronkelijke toegang via luik in de sokkelHoge plint van een gevel; fungeert als voetstuk in ordonnantie van de gevel. en steektrap; kleinere kelder met tongewelf onder de straat. Bewaarde balkenlagen en dakspant.
Restauratie naar ontwerp van architecten Paul Lievevrouw (Groep Planning) en R. Dumont de Chassart (Lietaert-Noizet-Ter Assatouroff), aangevat in 1989 : reconstructie van gevelbekroning en arduinen kruismonelen, herbepleisteren en deels kaleien van de gevels; nieuwe centrale trapkoker, keldertoegang en annex.
Bronnen
Archieven
SAB/OW 55372 (1942), 55901 (1943). K.I.K., 104871, 8935 A, 29724 A, 68371 A.
Publicaties en studies
C.F.C., Livre blanc n° 4 Bruxelles 1987-1988, p. 89-117.
Tijdschriften
MARTINY V.G., "Une maison particulière rue du Chêne, à Bruxelles" (De Woonstede door de eeuwen heen, 1970, 7, p. 23-26).
Opmerkelijke bomen in de nabijheid
