Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Typologie(ën)
school
Ontwerper(s)
J. SEGHERS – 1874
Marcel TOCK – architect – 1935-1937
Juridisch statuut
Ingeschreven in de wettelijke inventaris op 19 augustus 2024
Stijlen
Art deco
Inventaris(sen)
- Permanente actualisatie van de inventaris van het Bouwkundig Erfgoed (DPC-DCE)
- Bouwen door de eeuwen heen in Brussel. Stad Brussel (1989-1993)
Dit (deze) goed(eren) bezit(ten) de volgende waarde(n)
- Artistiek Het ontwerp van een onroerend goed (gebouw) door een gerenommeerde kunstenaar (architect) kan maar zeer zelden als criterium worden beschouwd. Om het belang van de selectie van dit onroerend goed te beoordelen, en de plaats dat het inneemt in het oeuvre van een kunstenaar (architect), is dit een criterium dat moet worden afgewogen met de architectonische kwaliteit (compositie en interne structuur), de uitvoering (materialen, technische beheersing), de plaats in de architectuurgeschiedenis dewelke een getuigenis zijn van een fase of aspect van landschapsarchitectuur of de bouwkunst in het verleden. Zodoende gelden koppelingen naar volgende criteria: zeldzaamheid (typologie, stijl, materiaalgebruik, bronnen), representativiteit (idem), authenticiteit (idem + de kwaliteit van de uitvoering) en integriteit (bewaringstoestand, oorspronkelijke elementen)). Een goed bevat ook artistieke waarde als het kunstwerken omvat (beeldhouwwerken, reliëfs ontworpen voor het goed, enz.) of decoratieve elementen uit de oorspronkelijke bouwperiode of met bijzondere kwaliteit (gesigneerd glasramen, sgraffito, lichtbeuk, enz.).
- Esthetisch Historisch gezien werd die waarde aangewend om waardevolle groene ruimten en natuurlijke of halfnatuurlijke gebieden aan te duiden. De waarde kan ook gelden voor grote gehelen van gebouwen in een stedelijk gebied, met of zonder natuurlijke elementen, of monumenten die het stadslandschap markeren. Een afweging met andere waarden dringt zich tevens op: de artistieke, de landschappelijke (integratie van het werk in het stedelijk landschap, oriëntatiepunten in de stad) en de stedenbouwkundige waarde (spontane of rationele stedelijke gehelen). De volgende selectiecriteria worden er eveneens aan gekoppeld: de ensemblewaarde en de contextuele waarde.
- Historisch Het onroerend goed heeft een historische waarde : - als het getuigt van een bijzondere periode in de geschiedenis van de streek of de gemeente; - of als getuigenis van een periode en/of een zeldzame ontwikkeling van een periode (bv. tuinstad die representatief is voor een bouwwijze die werd toegepast in het kader van de grote bouwcampagnes na de Tweede Wereldoorlog; dorpskernen die de eerste gegroepeerde bouwwerken van de gemeenten van de tweede ring illustreren; de Hallepoort als overblijfsel van de tweede omwalling; - of als getuigenis van een bepaalde stedelijke (en/of landschappelijke) ontwikkeling van de stad (bv. gebouwen aan de centrale lanen of in de Leopoldswijk); - of wanneer het een band vertoont met een belangrijke historische figuur – met inbegrip van persoonlijke huizen van architecten en kunstenaarsateliers (bv. het geboortehuis van Constantin Meunier, het huis van Magritte); - of in verband kan worden gebracht met een belangrijke historische gebeurtenis (bv. huizen van de wederopbouw na het bombardement van 1695, de Congreskolom); - of een typologische representativiteit vertoont die kenmerkend is voor een commerciële of culturele beroepsactiviteit (bv. kerken, bioscopen, industriële architectuur, apotheken); - of als het representatief is van het oeuvre van een belangrijke architect in de architectuurgeschiedenis op internationaal, nationaal, regionaal of lokaal niveau (dit betreft zowel befaamde architecten als V. Horta, V. Bourgeois, M. Polak als secundaire architecten, die lokaal verbonden worden aan een gemeente zoals Fernand Lefever in Koekelberg of Emile Hoebeke in Sint-Agatha-Berchem).
- Stedenbouwkundig Sommige bouwkundige goederen of landschappen hebben in het verleden een prominente rol gespeeld in de planmatige inrichting van de bebouwde ruimte en de stedelijke ruimte. Meestal bepalen zij andere stedenbouwkundige (plan)vormen zodat er zich een wisselwerking voortdoet tussen bebouwde en niet-bebouwde (of open) ruimte. Die inrichting omvat ook de samenhang tussen verschillende schaalniveaus. Een onroerend goed heeft stedenbouwkundige waarde wanneer het daarin een rol speelt, bijvoorbeeld : - hoekgebouwen; - coherente pleinen of homogene huizenrijen (gevels die een ensemble vormen van dezelfde stijl, periode en volume); - tuinwijken, - deskundig ingeplante torens (hoogbouw) en hun relatie tot hun onmiddellijke kwaliteitsvolle omgeving die coherent kan zijn, maar ook contrastrijk, - relicten van stedenbouwkundige concepten en hoe die architecturaal (en typologisch) zijn of werden ingevuld, zoals bijvoorbeeld de nog bewaarde eclectische stadspaleizen en/of herenhuizen in de Leopoldswijk.
Onderzoek en redactie
2016
id
Urban : 32871
Beschrijving
Gemeenteschool
Nr. 12 en Nr. 20, Kindertuin Nr. 8 en
bibliotheek ’t Zonnig Uurtje.
Scholengroep, doorlopend tot Arduinkaai nr. 23-25, naar ontwerp van architect
M. Tock van 1935-1937, voltooid in 1939.
In feite volkomen aanpassing en
uitbreiding van een bestaand schoolgebouw naar ontwerp van architect Jos.
Segers van 1874; opdracht aanvankelijk toegewezen aan architect R. Van den
Bergh, cf. voorafgaandelijk project van 1932-1933.
Sobere functionele architectuur. Gemeenteschool met vier vleugels van drie en vier bouwlagen rondom de speelplaats, overeenkomstig de dispositie van het bestaande gebouw. Nieuw gebouwde Kindertuin met L-vormige vleugel van drie bouwlagen, en afzonderlijke bibliotheekvleugel van één bouwlaag aan de Arduinkaai. Symmetrisch opgebouwde gevels, met bekleding van okerkleurige baksteen, cement en arduin, metalen deuren en ramenVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn.. Aan straatzijde geaccentueerde inkomtraveeën, portalen1. In muur uitgespaarde ruimte voor een deur of toegang; - 2. Meer gesloten, voor of achter een gebouw geplaatste beschutting (voorbouw, vestibule). onder luifelAfdak boven de ingang van een huis of handelszaak. met wapen van Brussel; voorts vensterregistersDoorlopende horizontale aaneenschakeling van vensters. verticaal gegroepeerd door alternerend bredere penantenParement tussen twee muuropeningen (vensters of deuren) in dezelfde bouwlaag. en platte bandomlijstingen. Idem aan speelplaatszijde met nog ruimere beglazing; gedeeltelijk overdekte dakterrassen bovenop de lange vleugels van de Gemeenteschool.
Sobere functionele architectuur. Gemeenteschool met vier vleugels van drie en vier bouwlagen rondom de speelplaats, overeenkomstig de dispositie van het bestaande gebouw. Nieuw gebouwde Kindertuin met L-vormige vleugel van drie bouwlagen, en afzonderlijke bibliotheekvleugel van één bouwlaag aan de Arduinkaai. Symmetrisch opgebouwde gevels, met bekleding van okerkleurige baksteen, cement en arduin, metalen deuren en ramenVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn.. Aan straatzijde geaccentueerde inkomtraveeën, portalen1. In muur uitgespaarde ruimte voor een deur of toegang; - 2. Meer gesloten, voor of achter een gebouw geplaatste beschutting (voorbouw, vestibule). onder luifelAfdak boven de ingang van een huis of handelszaak. met wapen van Brussel; voorts vensterregistersDoorlopende horizontale aaneenschakeling van vensters. verticaal gegroepeerd door alternerend bredere penantenParement tussen twee muuropeningen (vensters of deuren) in dezelfde bouwlaag. en platte bandomlijstingen. Idem aan speelplaatszijde met nog ruimere beglazing; gedeeltelijk overdekte dakterrassen bovenop de lange vleugels van de Gemeenteschool.
Bronnen
Archieven
SAB/OW 58049-58052 en 58133-58136 (1935-1939, 1932-1933); AA, 1874, rep. 136; NPP, Q 12.
Tijdschriften
Bâtir, 1939, 74, p. 20-21.
Bâtir, 1939, 74, p. 20-21.
Opmerkelijke bomen in de nabijheid
Rue du Grand Hospice' class='thumb'>
