Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Typologie(ën)
kantoorgebouw
woning
opslagplaats/loods
woning
opslagplaats/loods
Ontwerper(s)
Julien ROGGEN – architect – 1949
Franz-J. LANGERAERT – architect – 1932-1933
Juridisch statuut
Ingeschreven in de wettelijke inventaris op 19 augustus 2024
Stijlen
Modernisme
Amsterdamse School
Dit (deze) goed(eren) bezit(ten) de volgende waarde(n)
- Artistiek Het ontwerp van een onroerend goed (gebouw) door een gerenommeerde kunstenaar (architect) kan maar zeer zelden als criterium worden beschouwd. Om het belang van de selectie van dit onroerend goed te beoordelen, en de plaats dat het inneemt in het oeuvre van een kunstenaar (architect), is dit een criterium dat moet worden afgewogen met de architectonische kwaliteit (compositie en interne structuur), de uitvoering (materialen, technische beheersing), de plaats in de architectuurgeschiedenis dewelke een getuigenis zijn van een fase of aspect van landschapsarchitectuur of de bouwkunst in het verleden. Zodoende gelden koppelingen naar volgende criteria: zeldzaamheid (typologie, stijl, materiaalgebruik, bronnen), representativiteit (idem), authenticiteit (idem + de kwaliteit van de uitvoering) en integriteit (bewaringstoestand, oorspronkelijke elementen)). Een goed bevat ook artistieke waarde als het kunstwerken omvat (beeldhouwwerken, reliëfs ontworpen voor het goed, enz.) of decoratieve elementen uit de oorspronkelijke bouwperiode of met bijzondere kwaliteit (gesigneerd glasramen, sgraffito, lichtbeuk, enz.).
- Esthetisch Historisch gezien werd die waarde aangewend om waardevolle groene ruimten en natuurlijke of halfnatuurlijke gebieden aan te duiden. De waarde kan ook gelden voor grote gehelen van gebouwen in een stedelijk gebied, met of zonder natuurlijke elementen, of monumenten die het stadslandschap markeren. Een afweging met andere waarden dringt zich tevens op: de artistieke, de landschappelijke (integratie van het werk in het stedelijk landschap, oriëntatiepunten in de stad) en de stedenbouwkundige waarde (spontane of rationele stedelijke gehelen). De volgende selectiecriteria worden er eveneens aan gekoppeld: de ensemblewaarde en de contextuele waarde.
- Historisch Het onroerend goed heeft een historische waarde : - als het getuigt van een bijzondere periode in de geschiedenis van de streek of de gemeente; - of als getuigenis van een periode en/of een zeldzame ontwikkeling van een periode (bv. tuinstad die representatief is voor een bouwwijze die werd toegepast in het kader van de grote bouwcampagnes na de Tweede Wereldoorlog; dorpskernen die de eerste gegroepeerde bouwwerken van de gemeenten van de tweede ring illustreren; de Hallepoort als overblijfsel van de tweede omwalling; - of als getuigenis van een bepaalde stedelijke (en/of landschappelijke) ontwikkeling van de stad (bv. gebouwen aan de centrale lanen of in de Leopoldswijk); - of wanneer het een band vertoont met een belangrijke historische figuur – met inbegrip van persoonlijke huizen van architecten en kunstenaarsateliers (bv. het geboortehuis van Constantin Meunier, het huis van Magritte); - of in verband kan worden gebracht met een belangrijke historische gebeurtenis (bv. huizen van de wederopbouw na het bombardement van 1695, de Congreskolom); - of een typologische representativiteit vertoont die kenmerkend is voor een commerciële of culturele beroepsactiviteit (bv. kerken, bioscopen, industriële architectuur, apotheken); - of als het representatief is van het oeuvre van een belangrijke architect in de architectuurgeschiedenis op internationaal, nationaal, regionaal of lokaal niveau (dit betreft zowel befaamde architecten als V. Horta, V. Bourgeois, M. Polak als secundaire architecten, die lokaal verbonden worden aan een gemeente zoals Fernand Lefever in Koekelberg of Emile Hoebeke in Sint-Agatha-Berchem).
Onderzoek en redactie
2019
id
Urban : 38302
Beschrijving
Modernistisch gebouw
geïnspireerd door de Amsterdamse SchoolPeriode: 1920-1930
De Amsterdamse School is een modernistische beweging, doordrongen van een
socialistisch ideaal, die zich in Nederland ontwikkelt in de nasleep van de
Eerste Wereldoorlog en haar volle bloei kent in het begin van de jaren 1920.
De architectuur wordt gekenmerkt door de expressiviteit van ambachtelijke
materialen waarbij met diverse vormen en kleuren wordt gewerkt. De stijl valt
op door een grote plasticiteit van de vormen (golvende, gezwollen, gebogen
gevels en complexe dakvormen), onder meer dankzij een originele toepassing van
baksteen (gebruik van verschillende metselverbanden zoals bakstenen in staand
verband, bakstenen in halfsteensverband, bakstenen in uitspringend verband
enz.). De subtiele effecten van de metselverbanden, de verspringingen en de
complexe aansluitingen zorgen voor levendige gevels met organische rondingen.
Het is een architectuur waarin louter decoratieve elementen een belangrijke rol
spelen in het ontwerp: de architecten integreren onder meer pinakels, figuratieve
sculpturen en muuropeningen met “laddervensters” (vensters met horizontale
roeden, zoals de sporten van een ladder).
In Brussel is de invloed van de Amsterdamse School op de architecten van het
interbellum voornamelijk esthetisch. De stijl wordt vooral toegepast in de
woonarchitectuur via de compositie van elementaire volumes en door expressieve
gevels die tot stand komen door de verwerking van baksteen (die soms verwant is
aan de geometrische art deco). Het expressionisme is er echter minder
spectaculair dan in de Amsterdamse architectuur, waar de bakstenen wanden
werkelijk een organisch karakter lijken te hebben., bestemd voor kantoren en woningen naar een ontwerp van architect Franz-J. Langeraert, 1932-1933, in opdracht voor een agentschap gespecialiseerd in bouwmaterialen, met
daarachter een reeks parallelle loodsen.
Geschiedenis
Vanaf 1910 bevond zich op dit perceel de zetel van Maison Hubert Kessels, een agentschap voor de levering van bouwmaterialen, “de alleenvertegenwoordiger van de bakstenen van Venlo C.H.V. en de dakpannen Mulden merk H.T.” volgens de Almanach van dat jaar. De firma werd wellicht opgericht in 1898, zoals blijkt uit het jaartal op het glasraam van de toren. Vroeger stond hier de opslagplaats voor steenkool en bouwmaterialen Verbeeck, die al in 1887 wordt vermeld en waarvan de firma Kessels enkele infrastructuren kon hergebruiken.
In 1949 werd de gevel voorzien van een nieuw baksteenparement naar een ontwerp van de architect Julien Roggen.
Beschrijving
Compact geheel met, onder meer, een reeks parallelle hangars onder zadeldakDak met twee hellende dakvlakken., sommige met glazen dak, achter een woon- en kantoorvolume met een centrale doorgang bekroond door een rechthoekige toren.
Lange gebogen gevel van twee bouwlagen en centrale toren, allemaal in oranjekleurige, mauve en bruine geverniste bakstenen, met dekstenenNatuurstenen of keramische plaat, op bijvoorbeeld een geveltop, om het onderliggend metselwerk tegen regen te beschermen. gemaakt van bruine geverniste pannen. De linkervleugel van de gevel sluit twee loodsen af, terwijl zich achter de rechtervleugel zich een volume met plat dak bevindt.
Op de linkervleugel, met afgeronde rechterhoek, traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) met gekoppeldeTwee of meerdere identieke bouwelementen (vensters, zuilen, pilasters) die tot een groter (symmetrisch) geheel zijn samengevoegd. muuropeningen; op de rechtervleugel, met inspringende begane grond en links afgeronde verdieping, analoge traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) gevolgd door een eenvoudige traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Onderbouwen in geverniste baksteen, met een bekleding die doorloopt op de deurstijlen.
De begane grond van de linkervleugel is voorzien van twee ingangen voor vrachtwagens, rond een vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. met een bakstenen moneelStenen vensterstijl. en een fijne tussendorpelStenen dorpel die een deur of venster horizontaal in tweeën deelt. van bruine baksteen, onder een glaspartrij met metalen roedeverdelingDunne houten of metalen staaf in een kozijn waarin glasruiten worden bevestigd.. In de afgeronde hoek, toegangsdeur en toegang naar de doorgang onder de toren. Op de begane grond van de rechtervleugel, vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. met twee monelenStenen vensterstijl. van hetzelfde type als de vorige, gevolgd; in de afgeronde hoek, die naar een schuine garagepoort leidt, vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. met claustra en met metalen roedeverdelingDunne houten of metalen staaf in een kozijn waarin glasruiten worden bevestigd., opgedeeld door vier onderdorpels in bruine baksteen.
De venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. op de verdieping rusten op doorlopende onderdorpels in bruine keramiektegels. Alle muuropeningen worden bekroond door een platte lijst van opstaande bakstenen.
De trapsgewijze bekroning van de gevel vormt een soort hoofdgestelHoog horizontaal lijstwerk ter bekroning van een gevel., met een niet uitspringende architraafHoofdbalk; het onderste, dragende deel van een klassiek hoofdgestel, meestal geleed door banden. van bruine geverniste bakstenen en een kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). gevormd door de dekstenenNatuurstenen of keramische plaat, op bijvoorbeeld een geveltop, om het onderliggend metselwerk tegen regen te beschermen..
Vóór de toren bevindt zich op de verdieping een balkon met stenen borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. gevormd door de gebogen verlenging van het linker vensterregisterDoorlopende horizontale aaneenschakeling van vensters. en waarop een kleine deur uitkomt. Op de gevel van het hoge volume met trapsgewijze bekroning onder platform, hoog en smal glasraam met metalen roedeverdelingDunne houten of metalen staaf in een kozijn waarin glasruiten worden bevestigd. en witglas, en met in zwarte letters “ANNO 1898”. Wijzerplaat in het bovenste gedeelte. In de onderbouwHoge sokkel, reikend tot ongeveer het midden van de toegang; meestal in hardsteen. van de linkervleugel, metalen brievenbus met de naam van de firma. De metalen huisnummers “2a”, “3” en “4” zijn oorspronkelijk. Raamwerk van de benedenverdieping bewaard.
Geschiedenis
Vanaf 1910 bevond zich op dit perceel de zetel van Maison Hubert Kessels, een agentschap voor de levering van bouwmaterialen, “de alleenvertegenwoordiger van de bakstenen van Venlo C.H.V. en de dakpannen Mulden merk H.T.” volgens de Almanach van dat jaar. De firma werd wellicht opgericht in 1898, zoals blijkt uit het jaartal op het glasraam van de toren. Vroeger stond hier de opslagplaats voor steenkool en bouwmaterialen Verbeeck, die al in 1887 wordt vermeld en waarvan de firma Kessels enkele infrastructuren kon hergebruiken.
In 1949 werd de gevel voorzien van een nieuw baksteenparement naar een ontwerp van de architect Julien Roggen.
Beschrijving
Compact geheel met, onder meer, een reeks parallelle hangars onder zadeldakDak met twee hellende dakvlakken., sommige met glazen dak, achter een woon- en kantoorvolume met een centrale doorgang bekroond door een rechthoekige toren.
Lange gebogen gevel van twee bouwlagen en centrale toren, allemaal in oranjekleurige, mauve en bruine geverniste bakstenen, met dekstenenNatuurstenen of keramische plaat, op bijvoorbeeld een geveltop, om het onderliggend metselwerk tegen regen te beschermen. gemaakt van bruine geverniste pannen. De linkervleugel van de gevel sluit twee loodsen af, terwijl zich achter de rechtervleugel zich een volume met plat dak bevindt.
Op de linkervleugel, met afgeronde rechterhoek, traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) met gekoppeldeTwee of meerdere identieke bouwelementen (vensters, zuilen, pilasters) die tot een groter (symmetrisch) geheel zijn samengevoegd. muuropeningen; op de rechtervleugel, met inspringende begane grond en links afgeronde verdieping, analoge traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) gevolgd door een eenvoudige traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Onderbouwen in geverniste baksteen, met een bekleding die doorloopt op de deurstijlen.
De begane grond van de linkervleugel is voorzien van twee ingangen voor vrachtwagens, rond een vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. met een bakstenen moneelStenen vensterstijl. en een fijne tussendorpelStenen dorpel die een deur of venster horizontaal in tweeën deelt. van bruine baksteen, onder een glaspartrij met metalen roedeverdelingDunne houten of metalen staaf in een kozijn waarin glasruiten worden bevestigd.. In de afgeronde hoek, toegangsdeur en toegang naar de doorgang onder de toren. Op de begane grond van de rechtervleugel, vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. met twee monelenStenen vensterstijl. van hetzelfde type als de vorige, gevolgd; in de afgeronde hoek, die naar een schuine garagepoort leidt, vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. met claustra en met metalen roedeverdelingDunne houten of metalen staaf in een kozijn waarin glasruiten worden bevestigd., opgedeeld door vier onderdorpels in bruine baksteen.
De venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. op de verdieping rusten op doorlopende onderdorpels in bruine keramiektegels. Alle muuropeningen worden bekroond door een platte lijst van opstaande bakstenen.
De trapsgewijze bekroning van de gevel vormt een soort hoofdgestelHoog horizontaal lijstwerk ter bekroning van een gevel., met een niet uitspringende architraafHoofdbalk; het onderste, dragende deel van een klassiek hoofdgestel, meestal geleed door banden. van bruine geverniste bakstenen en een kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). gevormd door de dekstenenNatuurstenen of keramische plaat, op bijvoorbeeld een geveltop, om het onderliggend metselwerk tegen regen te beschermen..
Vóór de toren bevindt zich op de verdieping een balkon met stenen borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. gevormd door de gebogen verlenging van het linker vensterregisterDoorlopende horizontale aaneenschakeling van vensters. en waarop een kleine deur uitkomt. Op de gevel van het hoge volume met trapsgewijze bekroning onder platform, hoog en smal glasraam met metalen roedeverdelingDunne houten of metalen staaf in een kozijn waarin glasruiten worden bevestigd. en witglas, en met in zwarte letters “ANNO 1898”. Wijzerplaat in het bovenste gedeelte. In de onderbouwHoge sokkel, reikend tot ongeveer het midden van de toegang; meestal in hardsteen. van de linkervleugel, metalen brievenbus met de naam van de firma. De metalen huisnummers “2a”, “3” en “4” zijn oorspronkelijk. Raamwerk van de benedenverdieping bewaard.
Bronnen
Archieven
SAB/OW Laken 3910 (1887), 40367 (1930), 38939 (1931), 48845 (1932-1938), 58942 (1949).
Tijdschriften
Almanach du Commerce et de l’Industrie, “Usines (quai des)”, 1910.
La brique Kessels et la Campine in Bâtir, 52, 1937, p. 1118.
Opmerkelijke bomen in de nabijheid
