Herenhuis Edmond Canonne

Herenhuis in Beaux-ArtsstijlPeriode: 1905-1930 De Beaux-Artsarchitectuur is een academische en internationale bouwstijl waarvan de belangrijkste uitgangspunten voortkomen uit de zeer invloedrijke École des Beaux-Arts in Parijs, opgericht in de 19e eeuw. In Brussel ontwikkelt de stijl zich vanaf 1905 en sluit hij aan bij het eclecticisme en bij de tendens om terug te grijpen naar de grote Franse Louis-stijlen van de 18e eeuw – classicerend barok (Lodewijk XIV), rococo (Lodewijk XV) en neoclassicisme (Lodewijk XVI) – onder invloed van de wereldtentoonstelling van Parijs in 1900. De voorkeur voor het Franse academisme ontwikkelt zich in Brussel aanvankelijk via belangrijke realisaties die koning Leopold II toevertrouwt aan architect Charles Girault, die hij in Parijs ontmoet tijdens de wereldtentoonstelling. Voorbeelden zijn de uitbreidingen van het Paleis van Laken, de bouw van het Museum van Tervuren, de arcade van het Jubelpark en de gaanderij-promenade op de dijk van Oostende. Daarna komt deze hernieuwde belangstelling voor de grote Franse stijlen ook tot uiting in talrijke Brusselse woonwijken. De Beaux-Artsstijl komt vooral tot zijn recht in herenhuizen, burgerwoningen, luxueuze appartementsgebouwen, maar ook – en vooral – in prestigieuze semipublieke gebouwen (hotels, banken, bedrijfszetels), waaraan de stijl een respectabele en vertrouwenwekkende uitstraling verleent. Kenmerkend zijn gevels in (imitatie) witsteen en/of rode of oranjekleurige baksteen, versierd met elementen ontleend aan de Franse stijlen van de 18e eeuw, zoals guirlandes, mascarons alsook smeedijzeren borstweringen en deuren. De architectuur onderscheidt zich door een monumentale uitstraling, gerealiseerd door het intensieve gebruik van Franse natuursteen en door het benadrukken van hoek- en inkomtraveeën, die vaak worden uitgewerkt als een rotonde met koepel. Ook de plattegrond evolueert. De traditionele indeling met drie opeenvolgende vertrekken, kenmerkend voor woningen uit de 19e en het begin van de 20e eeuw, wordt aangepast om meer daglicht binnen te trekken. Dat gebeurt onder meer door het gebruik van daklichten, relatief lage plafonds en een flexibelere circulatie binnen het huis., met aanhorigheden, gebouwd i.o.v. handelaar Edmond Canonne, 1914. De niet-ondertekende plannen zijn in Parijs gemaakt.
Sinds 1984 bevindt er zich het Kindermuseum.

Geschiedenis
Het herenhuis werd gebouwd i.o.v. Edmond Canonne (1852-1923), Brussels kleermaker en hoedenmaker die in 1885 in dezelfde straat het huis van tuinbouwer en tuinarchitect Antoine Willems had gekocht (zie nr.45).
Na de dood van E. Canonne in december 1923 werd het eigendom openbaar verkocht en verworven door ingenieur Lambert Jadot (1875-1967), beheerder van koloniale maatschappijen. In 1931 liet hij het bijgebouw aan de straatkant bouwen.
In 1967 werd het eigendom gekocht door de Gemeente Elsene en werd het de zetel van de vzw Maison des Jeunes d'Elsene. Sinds 1984 bevindt er zich het Kindermuseum.

Beschrijving
Vrijstaand herenhuis van drie bouwlagen in baksteen met witstenen elementen. Rondbogige of rechthoekige muuropeningen. Enkele traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) geleed door pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. met doorlopende  schijnvoegenImitatievoeg in metsel - of pleisterwerk, aangebracht om regelmatige verdeling te bewerkstelligen of bijvoorbeeld natuurstenen parement (simili) te suggereren..
Aan de zijde van het park, hoofdgevel achter voorbouw bekleed met breuksteenMetselwerk bestaande uit brokken onregelmatige natuursteen., bekroond door terras met balustradeHekwerk van spijlen of balusters.; de breuksteenbekleding loopt door op de sokkelHoge plint van een gevel; fungeert als voetstuk in ordonnantie van de gevel. van het huis. Boven het terras, gevel van drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...), de centrale met smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… hoofdingang. Deze centrale traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) vormt een grote nisUitsparing in de dikte van een muur, kan rechthoekig zijn of onder een boog, achtervlak kan vlak, segmentvormig, halfrond of gebogen zijn; diepe nis voor standbeeld. onder een rondboogBoog waarvan de kromming een halve cirkel beschrijft. die de kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). doorbreekt.
Linkerzijgevel van vier traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) met verschillende breedte.
Rechterzijgevel (straatkant) van drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...), de centrale in risalietRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden. en bekroond door gebogen frontonDriehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel of muuropening..
Achtergevel (naar nr. 13) bijna blindZonder opening; blind venster, schijnopening., met oculusKlein rond, ovaal of polygonaal venster. op verdieping.

Mansardedak verlicht door inspringende of houten dakkapellenUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap. onder gebogen frontonDriehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel of muuropening.. SchrijnwerkVerzameling van al het (niet-constructief) houten materiaal zoals deuren, vensterkozijnen, erkeronderdelen, kroonlijst, …; bij uitbreiding ook materiaal in aluminium, PVC, ...  deels bewaard.

Aan de straatkant, toevoeging van bijgebouw (1931) van twee bouwlagen, met twee gevels van drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) verbonden door derde gevel van twee traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Dakterras met balustradeHekwerk van spijlen of balusters..

Park met diverse aanhorigheden: stallingen, remise, zadelkamer, serresBroeikast., volières, enz. Het park wordt omheind door een bakstenen muurtje met ijzeren hekken.

Oorspronkelijk plan. De toegangsvestibule geeft uit op een hal waarin zich het hoofdtrappenhuis bevindt. Langs deze twee ruimten bevinden zich diverse vertrekken: bureau, salons, eetkamer, een kantoor dat zelf uitgeeft op een diensttrap aan de achtergevel. Op de verdieping en onder de mansarde bevinden zich de slaapkamers en de kleedkamers en badkamers.
In 1985 werd de binnenzijde verbouwd om het huis tot museum om te vormen: lift, oorspronkelijke houten diensttrap vervangen door metalen trap, verwijdering van tussenwanden, nieuwe sanitaire voorzieningen.