Franz Merjaystraat 124

Huis in art decoPeriode: 1920-1940 De art?decostijl ontstaat in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog en sluit aan bij de geometrische tendens van de art nouveau. De stijl ontleent zijn naam aan de Exposition internationale des Arts décoratifs et industriels modernes, die in 1925 in Parijs plaatsvond. De belangrijkste kenmerken vertalen zich in de geometrisering van lijnen en volumes, in soberheid en symmetrie, terwijl toch een uitgesproken voorliefde voor ornamenten behouden blijft. Die ornamenten neigen eveneens naar geometrische vormen. De inspiratiebronnen voor versieringen komen uit exotische of oude artistieke tradities (het Oosten, Afrika, precolumbiaanse en Egyptische kunst, Grieks-Romeinse oudheid). De integratie van plantenmotieven met Afrikaanse inspiratie illustreert de stilistische impact van de koloniale periode op de Brusselse architectuur. De art deco toont een grote belangstelling voor uiteenlopende traditionele bekledingsmaterialen (baksteen en pleisterwerk), die een hele waaier aan kleuren en texturen bieden. De stijl geeft blijk van een voorkeur voor gewapend beton, waarvan de plasticiteit sculpturale vormen en imposante volumes mogelijk maakt die kenmerkend zijn voor de art deco. Het materiaal laat bovendien toe grote open binnenruimten te ontwerpen, ideaal voor monumentale inkomhallen en spektakelzalen. De voorliefde voor kleur uit zich soms ook in het raamwerk of in metalen elementen. De architectuur geeft bovendien de voorkeur aan grote glaspartijen (die soms de vorm aannemen van bow-windows) en aan platte daken (soms voorzien van een gestileerde koepel). Op grondplannen worden de binnenruimtes van woningen meer van elkaar onderscheiden (woonkamer, eetkamer, slaapkamers), terwijl de trap soms naar het midden of de voorzijde van de woning wordt verplaatst om de achtergevel en het contact met de tuin vrij te maken. Nieuwe comfortruimten worden geïntegreerd (badkamer, toilet, keuken, functionele inkomruimte). Verfijnde materialen zoals marmer, marbriet, granito, mozaïek en gekleurd glas worden gewaardeerd. In Brussel, zoals elders, leent de art?deco?esthetiek zich perfect voor de eisen van decorum en comfort van gebouwen die aan ontspanning en luxe zijn gewijd (hotels, bioscopen, warenhuizen, theaters), evenals voor die van luxeappartementsblokken, waarvan de bouw – gestimuleerd door de wet van 1924 op de mede-eigendom – zich laat inspireren door Parijse voorbeelden. Hoewel de beweging aanvankelijk een elitaire basis heeft, wordt ze al snel een populair succes en groeit ze uit tot een courante bouwstijl. In de jaren 1930 evolueert de decoratieve expressie van de art deco door elementen van het modernisme te integreren en met name van de scheepsarchitectuur (vlaggenmasten, patrijspoorten, aerodynamische vormen) (zie “pakketbootstijl”). met kunstenaarsateliers, 1928.

Drie bouwlagen. Bakstenen gevel op sokkelHoge plint van een gevel; fungeert als voetstuk in ordonnantie van de gevel. in zandstenen breuksteenMetselwerk bestaande uit brokken onregelmatige natuursteen. en met elementen in witsteen. Grote brede venstersLicht- en/of luchtopening in een muur.. Op benedenverdieping centrale deur onder rondboogBoog waarvan de kromming een halve cirkel beschrijft., links geflankeerd door groot vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. en rechts door klein ovaal vensterLicht- en/of luchtopening in een muur.. Gevel verlevendigd door uitspringende baksteenverbanden die archivoltGeprofileerde of versierde omlijsting van een boog. vormen boven deur en ovaal vensterLicht- en/of luchtopening in een muur.; staand metselwerk boven venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. van twee eerste bouwlagen; getandeLijst met kleine repetitieve kubusvormige elementen (tanden); guttae hebben de vorm van een afgeknotte kegel en bevinden zich eerder onder aan een console of triglief. baksteenfries op hoofdgestelHoog horizontaal lijstwerk ter bekroning van een gevel.. SchrijnwerkVerzameling van al het (niet-constructief) houten materiaal zoals deuren, vensterkozijnen, erkeronderdelen, kroonlijst, …; bij uitbreiding ook materiaal in aluminium, PVC, ...  met liggende roedeverdelingDunne houten of metalen staaf in een kozijn waarin glasruiten worden bevestigd.. Brede houten kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement)..


Interieur. In hoogste bouwlaag twee ateliers, één vooraan en één achteraan, allebei verlicht door daklicht. Het betrof de ateliers van Louis Gustave Cambier (Brussel 1874 – Elsene 1949), graveur, beeldhouwer en schilder van landschappen, stillevens en interieurs, medeoprichter van de kunstkringen L'Essor (1876) en Le Labeur (1898); en die van zijn vrouw Juliette Ziane-Cambier (Sint-Gillis 1879 – Elsene 1963) schilder van landschappen, stillevens en kinderportretten en nicht van Octave Maus.