Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Typologie(ën)
cinema/bioscoop
opslagplaats/loods
opslagplaats/loods
Ontwerper(s)
Juridisch statuut
Ingeschreven op de bewaarlijst sinds 15 mei 1997
Inventaris(sen)
- Inventaris van de Bioscoopzalen (1993)
- Permanente actualisatie van de inventaris van het Bouwkundig Erfgoed (DPC-DCE)
- Het monumentale erfgoed van België. Vorst (DPC-DCE - 2014-2020)
Dit (deze) goed(eren) bezit(ten) de volgende waarde(n)
- Artistiek Het ontwerp van een onroerend goed (gebouw) door een gerenommeerde kunstenaar (architect) kan maar zeer zelden als criterium worden beschouwd. Om het belang van de selectie van dit onroerend goed te beoordelen, en de plaats dat het inneemt in het oeuvre van een kunstenaar (architect), is dit een criterium dat moet worden afgewogen met de architectonische kwaliteit (compositie en interne structuur), de uitvoering (materialen, technische beheersing), de plaats in de architectuurgeschiedenis dewelke een getuigenis zijn van een fase of aspect van landschapsarchitectuur of de bouwkunst in het verleden. Zodoende gelden koppelingen naar volgende criteria: zeldzaamheid (typologie, stijl, materiaalgebruik, bronnen), representativiteit (idem), authenticiteit (idem + de kwaliteit van de uitvoering) en integriteit (bewaringstoestand, oorspronkelijke elementen)). Een goed bevat ook artistieke waarde als het kunstwerken omvat (beeldhouwwerken, reliëfs ontworpen voor het goed, enz.) of decoratieve elementen uit de oorspronkelijke bouwperiode of met bijzondere kwaliteit (gesigneerd glasramen, sgraffito, lichtbeuk, enz.).
- Esthetisch Historisch gezien werd die waarde aangewend om waardevolle groene ruimten en natuurlijke of halfnatuurlijke gebieden aan te duiden. De waarde kan ook gelden voor grote gehelen van gebouwen in een stedelijk gebied, met of zonder natuurlijke elementen, of monumenten die het stadslandschap markeren. Een afweging met andere waarden dringt zich tevens op: de artistieke, de landschappelijke (integratie van het werk in het stedelijk landschap, oriëntatiepunten in de stad) en de stedenbouwkundige waarde (spontane of rationele stedelijke gehelen). De volgende selectiecriteria worden er eveneens aan gekoppeld: de ensemblewaarde en de contextuele waarde.
- Historisch Het onroerend goed heeft een historische waarde : - als het getuigt van een bijzondere periode in de geschiedenis van de streek of de gemeente; - of als getuigenis van een periode en/of een zeldzame ontwikkeling van een periode (bv. tuinstad die representatief is voor een bouwwijze die werd toegepast in het kader van de grote bouwcampagnes na de Tweede Wereldoorlog; dorpskernen die de eerste gegroepeerde bouwwerken van de gemeenten van de tweede ring illustreren; de Hallepoort als overblijfsel van de tweede omwalling; - of als getuigenis van een bepaalde stedelijke (en/of landschappelijke) ontwikkeling van de stad (bv. gebouwen aan de centrale lanen of in de Leopoldswijk); - of wanneer het een band vertoont met een belangrijke historische figuur – met inbegrip van persoonlijke huizen van architecten en kunstenaarsateliers (bv. het geboortehuis van Constantin Meunier, het huis van Magritte); - of in verband kan worden gebracht met een belangrijke historische gebeurtenis (bv. huizen van de wederopbouw na het bombardement van 1695, de Congreskolom); - of een typologische representativiteit vertoont die kenmerkend is voor een commerciële of culturele beroepsactiviteit (bv. kerken, bioscopen, industriële architectuur, apotheken); - of als het representatief is van het oeuvre van een belangrijke architect in de architectuurgeschiedenis op internationaal, nationaal, regionaal of lokaal niveau (dit betreft zowel befaamde architecten als V. Horta, V. Bourgeois, M. Polak als secundaire architecten, die lokaal verbonden worden aan een gemeente zoals Fernand Lefever in Koekelberg of Emile Hoebeke in Sint-Agatha-Berchem).
- Technisch Onder de technische waarde van een onroerend goed kan men het vroege gebruik van een bepaald materiaal of een bepaalde techniek verstaan (ingenieur), ook gebouwen met een constructief of technologisch belang, een technisch hoogstandje of een technologische innovatie kunnen in aanmerking komen. Het kan eveneens industrieel-archeologisch waardevol worden begrepen zoals getuigenissen van verouderde bouwmethodes. Vanzelfsprekend dringt een koppeling zich aan m.b.t. een wetenschappelijke waarde.
- Stedenbouwkundig Sommige bouwkundige goederen of landschappen hebben in het verleden een prominente rol gespeeld in de planmatige inrichting van de bebouwde ruimte en de stedelijke ruimte. Meestal bepalen zij andere stedenbouwkundige (plan)vormen zodat er zich een wisselwerking voortdoet tussen bebouwde en niet-bebouwde (of open) ruimte. Die inrichting omvat ook de samenhang tussen verschillende schaalniveaus. Een onroerend goed heeft stedenbouwkundige waarde wanneer het daarin een rol speelt, bijvoorbeeld : - hoekgebouwen; - coherente pleinen of homogene huizenrijen (gevels die een ensemble vormen van dezelfde stijl, periode en volume); - tuinwijken, - deskundig ingeplante torens (hoogbouw) en hun relatie tot hun onmiddellijke kwaliteitsvolle omgeving die coherent kan zijn, maar ook contrastrijk, - relicten van stedenbouwkundige concepten en hoe die architecturaal (en typologisch) zijn of werden ingevuld, zoals bijvoorbeeld de nog bewaarde eclectische stadspaleizen en/of herenhuizen in de Leopoldswijk.
Onderzoek en redactie
2016-2019
id
Urban : 29163
Beschrijving
Voormalige opslagplaats omgevormd tot
bioscoopzaal, naar ontwerp van architect Adolphe Masure, 1904-1928.
De huidige gevel van het gebouw is die van een oude bioscoopzaal die in 1928 werd ingericht in wat oorspronkelijk een opslagplaats was die in 1904 werd gebouwd als bijgebouw van een woonhuis in de Stationstraat (nr.30-32). Bij gebrek aan archieven kunnen we dit niet bevestigen, maar wellicht werd deze opslagplaats vanaf 1923 verbouwd tot spektakelzaal. In 1948 zou ook een tweede bouwfase zijn uitgevoerd door architect Gui Rousseau.
De huidige gevel is het resultaat van werken die in 1928 werden uitgevoerd door de toenmalige eigenaar, een zekere Robert Vanden Neste. De werken werden toevertrouwd aan architect A.Masure, die ook instond voor de volledige herinrichting van het interieur tot bioscoopzaal. De benedenverdieping werd opengewerktOpengewerkt, voorzien van een stelsel van kleine, decoratieve openingen. door de huidige centrale muuropening onder trapezoïdale boogConstructie waarvan de beschrijvende lijnen delen van cirkels of gebogen lijnen zijn en waarin alle drukkrachten optreden. die toegang gaf tot een nieuwe inkomvestibule; die laatste leidt naar de zaal zelf, die werd voorzien van een nieuwe galerijOverdekte gang, aan één of beide zijden geritmeerd door zuilen, kolommen of pijlers, bogengang genoemd indien geritmeerd door arcaden. met trappen en een projectieruimte.
OpstandBouwkundige tekening op schaal van een verticaal vlak van een gevel, een binnenmuur,…; in ruime zin het verticaal vlak van een gevel of muur. van twee bouwlagen onder plat dak bekroond door een rechthoekige geveltop met een cartoucheOmlijsting van een uitspringend vlak in de vorm van ingesneden en omkrullend papier of leer; vaak met opschrift of intern versierd. (sgraffito) waarop “Kursaal”. GecementeerdeMet portlandcement bestrijken. benedenverdieping met centraal een brede muuropening onder trapezoïdale boogConstructie waarvan de beschrijvende lijnen delen van cirkels of gebogen lijnen zijn en waarin alle drukkrachten optreden. (1928), geflankeerd door twee ingangen (deur en respectievelijk een en twee vensters) die het resultaat zijn van recente wijzigingen. Verdieping in rode baksteen met elementen en banden in steen en witte en blauwe baksteen; drie rondboogvensters met een ijzeren borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. waarin de letter “K” is verwerkt. RaamwerkVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. vervangen.
De vestibule gaf vroeger aan weerszijden uit op een trap naar het balkon. Centraal, kassa en schuine toegangsdeuren op de parterre. De zaal (parterre en balkon) beschikte over 600 plaatsen in 1955 en 470 in 1967.
In 1968 zette het Kursaal zijn activiteiten stop. Het volume aan de straat waarin zich vroeger de inkomvestibule van de zaal bevond, wordt thans door woningen ingenomen. Van de oude zaal blijft niets over.
De huidige gevel van het gebouw is die van een oude bioscoopzaal die in 1928 werd ingericht in wat oorspronkelijk een opslagplaats was die in 1904 werd gebouwd als bijgebouw van een woonhuis in de Stationstraat (nr.30-32). Bij gebrek aan archieven kunnen we dit niet bevestigen, maar wellicht werd deze opslagplaats vanaf 1923 verbouwd tot spektakelzaal. In 1948 zou ook een tweede bouwfase zijn uitgevoerd door architect Gui Rousseau.
De huidige gevel is het resultaat van werken die in 1928 werden uitgevoerd door de toenmalige eigenaar, een zekere Robert Vanden Neste. De werken werden toevertrouwd aan architect A.Masure, die ook instond voor de volledige herinrichting van het interieur tot bioscoopzaal. De benedenverdieping werd opengewerktOpengewerkt, voorzien van een stelsel van kleine, decoratieve openingen. door de huidige centrale muuropening onder trapezoïdale boogConstructie waarvan de beschrijvende lijnen delen van cirkels of gebogen lijnen zijn en waarin alle drukkrachten optreden. die toegang gaf tot een nieuwe inkomvestibule; die laatste leidt naar de zaal zelf, die werd voorzien van een nieuwe galerijOverdekte gang, aan één of beide zijden geritmeerd door zuilen, kolommen of pijlers, bogengang genoemd indien geritmeerd door arcaden. met trappen en een projectieruimte.
OpstandBouwkundige tekening op schaal van een verticaal vlak van een gevel, een binnenmuur,…; in ruime zin het verticaal vlak van een gevel of muur. van twee bouwlagen onder plat dak bekroond door een rechthoekige geveltop met een cartoucheOmlijsting van een uitspringend vlak in de vorm van ingesneden en omkrullend papier of leer; vaak met opschrift of intern versierd. (sgraffito) waarop “Kursaal”. GecementeerdeMet portlandcement bestrijken. benedenverdieping met centraal een brede muuropening onder trapezoïdale boogConstructie waarvan de beschrijvende lijnen delen van cirkels of gebogen lijnen zijn en waarin alle drukkrachten optreden. (1928), geflankeerd door twee ingangen (deur en respectievelijk een en twee vensters) die het resultaat zijn van recente wijzigingen. Verdieping in rode baksteen met elementen en banden in steen en witte en blauwe baksteen; drie rondboogvensters met een ijzeren borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. waarin de letter “K” is verwerkt. RaamwerkVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. vervangen.
De vestibule gaf vroeger aan weerszijden uit op een trap naar het balkon. Centraal, kassa en schuine toegangsdeuren op de parterre. De zaal (parterre en balkon) beschikte over 600 plaatsen in 1955 en 470 in 1967.
In 1968 zette het Kursaal zijn activiteiten stop. Het volume aan de straat waarin zich vroeger de inkomvestibule van de zaal bevond, wordt thans door woningen ingenomen. Van de oude zaal blijft niets over.
Bronnen
Archieven
GAV/DS 3225 (1904), 6099, 9958 (1928), 21494
(1993).
Publicaties en studies
Publicaties en studies
Inventaire des salles de cinéma de la Région
Bruxelles-Capitale, La Rétine de Plateau a.s.b.l., 1993, fiche nr.
106.
Opmerkelijke bomen in de nabijheid
