d'Anethanstraat 13-15-17

Rechts van de Sint-Elisabethkerk, voormalige opslagplaats van textielhandel De Witte Lietaer, in Beaux-ArtsstijlPeriode: 1905-1930 De Beaux-Artsarchitectuur is een academische en internationale bouwstijl waarvan de belangrijkste uitgangspunten voortkomen uit de zeer invloedrijke École des Beaux-Arts in Parijs, opgericht in de 19e eeuw. In Brussel ontwikkelt de stijl zich vanaf 1905 en sluit hij aan bij het eclecticisme en bij de tendens om terug te grijpen naar de grote Franse Louis-stijlen van de 18e eeuw – classicerend barok (Lodewijk XIV), rococo (Lodewijk XV) en neoclassicisme (Lodewijk XVI) – onder invloed van de wereldtentoonstelling van Parijs in 1900. De voorkeur voor het Franse academisme ontwikkelt zich in Brussel aanvankelijk via belangrijke realisaties die koning Leopold II toevertrouwt aan architect Charles Girault, die hij in Parijs ontmoet tijdens de wereldtentoonstelling. Voorbeelden zijn de uitbreidingen van het Paleis van Laken, de bouw van het Museum van Tervuren, de arcade van het Jubelpark en de gaanderij-promenade op de dijk van Oostende. Daarna komt deze hernieuwde belangstelling voor de grote Franse stijlen ook tot uiting in talrijke Brusselse woonwijken. De Beaux-Artsstijl komt vooral tot zijn recht in herenhuizen, burgerwoningen, luxueuze appartementsgebouwen, maar ook – en vooral – in prestigieuze semipublieke gebouwen (hotels, banken, bedrijfszetels), waaraan de stijl een respectabele en vertrouwenwekkende uitstraling verleent. Kenmerkend zijn gevels in (imitatie) witsteen en/of rode of oranjekleurige baksteen, versierd met elementen ontleend aan de Franse stijlen van de 18e eeuw, zoals guirlandes, mascarons alsook smeedijzeren borstweringen en deuren. De architectuur onderscheidt zich door een monumentale uitstraling, gerealiseerd door het intensieve gebruik van Franse natuursteen en door het benadrukken van hoek- en inkomtraveeën, die vaak worden uitgewerkt als een rotonde met koepel. Ook de plattegrond evolueert. De traditionele indeling met drie opeenvolgende vertrekken, kenmerkend voor woningen uit de 19e en het begin van de 20e eeuw, wordt aangepast om meer daglicht binnen te trekken. Dat gebeurt onder meer door het gebruik van daklichten, relatief lage plafonds en een flexibelere circulatie binnen het huis., ontworpen in 1923 door architect J. Teughels en later verbouwd tot parochiale kring, de Sint-Elisabethkring, en uitgebreid in dezelfde stijl in 1932 n.o.v. architect Léon Denis. Gesigneerd op de sokkelHoge plint van een gevel; fungeert als voetstuk in ordonnantie van de gevel. “J. TEUGHELS / ARCHITECTE”.

Gebouw aan de straatkant van twee bouwlagen onder mansardes en een plat dak. Achteraan is een magazijn van één bouwlaag aangebouwd dat wordt afgeboord door een mezzanine, onder een dubbel sheddakOpeenvolging van parallelle daken met afwisselend een steil beglaasd dakvlak (vaak noordelijk geörienteerd) en een flauw hellend dakvlak. met metalen gebinte.

Bakstenen straatgevel met elementen in similiBepleistering ter imitatie van natuursteen. en witsteen. Zeven ongelijke traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...), de laatste twee toegevoegd in 1932. De eerste en de laatste traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) uit 1923 worden geflankeerd door kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel.. Boven de muuropeningen van de benedenverdieping, spiegels1. Dunne (houten) plaat, gevat in een omlijsting van stijlen en regels van deuren, lambriseringen en plafonds; - 2. Gevelversiering in de vorm van een in- (spiegel) of uitspringende (paneel) rechthoekige omlijsting. met het opschrift “CERCLE / S^TE ELISABETH / KRING / 1932”. Dit opschrift vervangt het oorspronkelijke: “TISSAGE / DEWITTE – LIETAER A LAUWE / DEPOT”. De tweede en de voorlaatste traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) zijn voorzien van een toegangsdeur, de derde en de vierde van een inrijpoort met schamppalen, de eerste omgebouwd tot vensterLicht- en/of luchtopening in een muur.. KroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). gewijzigd. DakkapellenUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap. onder gewelfde kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement).. Deuren uit 1923 geflankeerd door panelen1. Dunne (houten) plaat, gevat in een omlijsting van stijlen en regels van deuren, lambriseringen en plafonds; - 2. Gevelversiering in de vorm van een in- (spiegel) of uitspringende (paneel) rechthoekige omlijsting. versierd met een hangende tros bladeren. Getraliede venstersLicht- en/of luchtopening in een muur.. Getraliede eerste toegangsdeur en raamwerkVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. van de dakkapellenUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap. bewaard.

Interieur. Oorspronkelijk, bureaus links en portiersloge rechts. De centrale inrijpoorten leiden naar een magazijn achteraan dat links wordt geflankeerd door een volume van twee bouwlagen voorbehouden voor de stalencollectie. In 1932 werden links een conciërgewoning en rechts een nieuwe toegangshal met trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht. gebouwd. Achteraan, magazijn verbouwd tot “vergaderzaal” met toneelscène, aan de achterzijde aangevuld met een nieuwe vleugel met de artiestenloge. De vleugel links van de grote zaal werd tot cafézaal omgevormd en uitgebreid met een bijgebouw met afgeschuindeSchuine vlakke kant aan een houten of stenen bouwonderdeel. vlakken.