Woning Fournier

Burgerhuis in art decoPeriode: 1920-1940 De art?decostijl ontstaat in de nasleep van de Eerste Wereldoorlog en sluit aan bij de geometrische tendens van de art nouveau. De stijl ontleent zijn naam aan de Exposition internationale des Arts décoratifs et industriels modernes, die in 1925 in Parijs plaatsvond. De belangrijkste kenmerken vertalen zich in de geometrisering van lijnen en volumes, in soberheid en symmetrie, terwijl toch een uitgesproken voorliefde voor ornamenten behouden blijft. Die ornamenten neigen eveneens naar geometrische vormen. De inspiratiebronnen voor versieringen komen uit exotische of oude artistieke tradities (het Oosten, Afrika, precolumbiaanse en Egyptische kunst, Grieks-Romeinse oudheid). De integratie van plantenmotieven met Afrikaanse inspiratie illustreert de stilistische impact van de koloniale periode op de Brusselse architectuur. De art deco toont een grote belangstelling voor uiteenlopende traditionele bekledingsmaterialen (baksteen en pleisterwerk), die een hele waaier aan kleuren en texturen bieden. De stijl geeft blijk van een voorkeur voor gewapend beton, waarvan de plasticiteit sculpturale vormen en imposante volumes mogelijk maakt die kenmerkend zijn voor de art deco. Het materiaal laat bovendien toe grote open binnenruimten te ontwerpen, ideaal voor monumentale inkomhallen en spektakelzalen. De voorliefde voor kleur uit zich soms ook in het raamwerk of in metalen elementen. De architectuur geeft bovendien de voorkeur aan grote glaspartijen (die soms de vorm aannemen van bow-windows) en aan platte daken (soms voorzien van een gestileerde koepel). Op grondplannen worden de binnenruimtes van woningen meer van elkaar onderscheiden (woonkamer, eetkamer, slaapkamers), terwijl de trap soms naar het midden of de voorzijde van de woning wordt verplaatst om de achtergevel en het contact met de tuin vrij te maken. Nieuwe comfortruimten worden geïntegreerd (badkamer, toilet, keuken, functionele inkomruimte). Verfijnde materialen zoals marmer, marbriet, granito, mozaïek en gekleurd glas worden gewaardeerd. In Brussel, zoals elders, leent de art?deco?esthetiek zich perfect voor de eisen van decorum en comfort van gebouwen die aan ontspanning en luxe zijn gewijd (hotels, bioscopen, warenhuizen, theaters), evenals voor die van luxeappartementsblokken, waarvan de bouw – gestimuleerd door de wet van 1924 op de mede-eigendom – zich laat inspireren door Parijse voorbeelden. Hoewel de beweging aanvankelijk een elitaire basis heeft, wordt ze al snel een populair succes en groeit ze uit tot een courante bouwstijl. In de jaren 1930 evolueert de decoratieve expressie van de art deco door elementen van het modernisme te integreren en met name van de scheepsarchitectuur (vlaggenmasten, patrijspoorten, aerodynamische vormen) (zie “pakketbootstijl”)., n.o.v. ingenieur-architect Alfred Nyst i.o.v. wisselagent Jules Fournier, 1922.

Straatgevel in rode baksteen met hardstenen elementen en zwarte en goudkleurige keramiektegels. Vier bouwlagen en twee gelijke traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...), rechts achter een rechthoekige voorbouw van twee bouwlagen bekroond door een terras, en voorzien van garage. Op de benedenverdieping, twee deuren van glas en ijzer, de toegangsdeur beschermd door een luifelAfdak boven de ingang van een huis of handelszaak. op met mozaïek versierde consolesVoornamelijk voluut- of S-vormig kraagstuk, soms ook louter decoratief.; vierkant getralied vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. links. Muuropeningen op elke traveeVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) verbonden door keramiekpanelen, links trapezoïdaal en gevat in een insprong. Voorbouw met baksteenmotief en ingewerkte bloembak op de hoek. Breed uitspringende kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). met panelen1. Dunne (houten) plaat, gevat in een omlijsting van stijlen en regels van deuren, lambriseringen en plafonds; - 2. Gevelversiering in de vorm van een in- (spiegel) of uitspringende (paneel) rechthoekige omlijsting. en gescandeerd door lange klossenKraagstuk van een kroonlijst met verfijnd uitgesneden en/of gefreesd hangend element of drop.. Fijn metalen schrijnwerkVerzameling van al het (niet-constructief) houten materiaal zoals deuren, vensterkozijnen, erkeronderdelen, kroonlijst, …; bij uitbreiding ook materiaal in aluminium, PVC, ... , deuren en traliewerk bewaard. Tuinhek verwijderd.

Achteraan, pergola. Tuin oorspronkelijk L-vormig, eveneens toegankelijk via nr. 98 van de Frédéric Pelletierstraat, gebruikt als garage en woning, n.o.v. architect Alfred Nyst in 1927.

Plan. Het niveauverschil tussen de square en de tuin wordt opgevangen door de benedenverdieping, die gedeeltelijk is bestemd voor de inkom (hal, vestibule, vestiaire, toilet), de dienst- en opslagruimten. Een dubbele trap geeft toegang tot de eerste twee bouwlagen; de hoofdtrap, in het midden, leidt naar de eerste verdieping, met een hal onder daklantaarn. Deze hal leidt naar de salon vooraan en de eetkamer achteraan. Keuken in een bijgebouw achteraan. Hierboven werd in 1928 een bureau gebouwd n.o.v. architect Alfred Chambon. Op de tweede verdieping, twee kamers, een vooraan en een achteraan, met rond de kruipruimte van de daklantaarn wasvertrekken en een dressing. Twee kamers onder mansarde op de derde verdieping. Grote zolderRuimte onder het dak..


Decor en materialen heel goed bewaard en typisch voor de burgerlijke smaak van de opdrachtgever: vloeren met groen en bruin marmeren dambordpatroon en met mozaïek op de benedenverdieping, eikenhouten houtwerk op de eerste verdieping, bureau (1928) versierd met goudleer en glas-in-loodramen, wasvertrekken bekleed met travertijn of zelliges, keuken en bijkeuken integraal betegeld. Ingebouwde meubelen en sanitair grotendeels bewaard.

Beschermd 16.03.1995.