Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Typologie(ën)
opbrengsthuis
gelijkvloers met handelszaak
werkplaats (ambachtelijk)
gelijkvloers met handelszaak
werkplaats (ambachtelijk)
Ontwerper(s)
Pierre MEEWIS – architect – 1912-1922
Juridisch statuut
Ingeschreven in de wettelijke inventaris op 19 augustus 2024
Stijlen
Beaux-Artsstijl
Inventaris(sen)
- Permanente actualisatie van de inventaris van het Bouwkundig Erfgoed (DPC-DCE)
- Het monumentale erfgoed van België. Anderlecht-Kuregem (Archistory - 2017-2019)
Dit (deze) goed(eren) bezit(ten) de volgende waarde(n)
- Artistiek Het ontwerp van een onroerend goed (gebouw) door een gerenommeerde kunstenaar (architect) kan maar zeer zelden als criterium worden beschouwd. Om het belang van de selectie van dit onroerend goed te beoordelen, en de plaats dat het inneemt in het oeuvre van een kunstenaar (architect), is dit een criterium dat moet worden afgewogen met de architectonische kwaliteit (compositie en interne structuur), de uitvoering (materialen, technische beheersing), de plaats in de architectuurgeschiedenis dewelke een getuigenis zijn van een fase of aspect van landschapsarchitectuur of de bouwkunst in het verleden. Zodoende gelden koppelingen naar volgende criteria: zeldzaamheid (typologie, stijl, materiaalgebruik, bronnen), representativiteit (idem), authenticiteit (idem + de kwaliteit van de uitvoering) en integriteit (bewaringstoestand, oorspronkelijke elementen)). Een goed bevat ook artistieke waarde als het kunstwerken omvat (beeldhouwwerken, reliëfs ontworpen voor het goed, enz.) of decoratieve elementen uit de oorspronkelijke bouwperiode of met bijzondere kwaliteit (gesigneerd glasramen, sgraffito, lichtbeuk, enz.).
- Esthetisch Historisch gezien werd die waarde aangewend om waardevolle groene ruimten en natuurlijke of halfnatuurlijke gebieden aan te duiden. De waarde kan ook gelden voor grote gehelen van gebouwen in een stedelijk gebied, met of zonder natuurlijke elementen, of monumenten die het stadslandschap markeren. Een afweging met andere waarden dringt zich tevens op: de artistieke, de landschappelijke (integratie van het werk in het stedelijk landschap, oriëntatiepunten in de stad) en de stedenbouwkundige waarde (spontane of rationele stedelijke gehelen). De volgende selectiecriteria worden er eveneens aan gekoppeld: de ensemblewaarde en de contextuele waarde.
- Historisch Het onroerend goed heeft een historische waarde : - als het getuigt van een bijzondere periode in de geschiedenis van de streek of de gemeente; - of als getuigenis van een periode en/of een zeldzame ontwikkeling van een periode (bv. tuinstad die representatief is voor een bouwwijze die werd toegepast in het kader van de grote bouwcampagnes na de Tweede Wereldoorlog; dorpskernen die de eerste gegroepeerde bouwwerken van de gemeenten van de tweede ring illustreren; de Hallepoort als overblijfsel van de tweede omwalling; - of als getuigenis van een bepaalde stedelijke (en/of landschappelijke) ontwikkeling van de stad (bv. gebouwen aan de centrale lanen of in de Leopoldswijk); - of wanneer het een band vertoont met een belangrijke historische figuur – met inbegrip van persoonlijke huizen van architecten en kunstenaarsateliers (bv. het geboortehuis van Constantin Meunier, het huis van Magritte); - of in verband kan worden gebracht met een belangrijke historische gebeurtenis (bv. huizen van de wederopbouw na het bombardement van 1695, de Congreskolom); - of een typologische representativiteit vertoont die kenmerkend is voor een commerciële of culturele beroepsactiviteit (bv. kerken, bioscopen, industriële architectuur, apotheken); - of als het representatief is van het oeuvre van een belangrijke architect in de architectuurgeschiedenis op internationaal, nationaal, regionaal of lokaal niveau (dit betreft zowel befaamde architecten als V. Horta, V. Bourgeois, M. Polak als secundaire architecten, die lokaal verbonden worden aan een gemeente zoals Fernand Lefever in Koekelberg of Emile Hoebeke in Sint-Agatha-Berchem).
- Stedenbouwkundig Sommige bouwkundige goederen of landschappen hebben in het verleden een prominente rol gespeeld in de planmatige inrichting van de bebouwde ruimte en de stedelijke ruimte. Meestal bepalen zij andere stedenbouwkundige (plan)vormen zodat er zich een wisselwerking voortdoet tussen bebouwde en niet-bebouwde (of open) ruimte. Die inrichting omvat ook de samenhang tussen verschillende schaalniveaus. Een onroerend goed heeft stedenbouwkundige waarde wanneer het daarin een rol speelt, bijvoorbeeld : - hoekgebouwen; - coherente pleinen of homogene huizenrijen (gevels die een ensemble vormen van dezelfde stijl, periode en volume); - tuinwijken, - deskundig ingeplante torens (hoogbouw) en hun relatie tot hun onmiddellijke kwaliteitsvolle omgeving die coherent kan zijn, maar ook contrastrijk, - relicten van stedenbouwkundige concepten en hoe die architecturaal (en typologisch) zijn of werden ingevuld, zoals bijvoorbeeld de nog bewaarde eclectische stadspaleizen en/of herenhuizen in de Leopoldswijk.
Onderzoek en redactie
2016, 2019
id
Urban : 36360
Beschrijving
Twee
opbrengstpanden met commerciële benedenverdieping en twee gebouwen gebruikt als
atelier en/of magazijn, in Beaux-ArtsstijlPeriode: 1905-1930
De Beaux-Artsarchitectuur is een academische en internationale bouwstijl
waarvan de belangrijkste uitgangspunten voortkomen uit de zeer invloedrijke École
des Beaux-Arts in Parijs, opgericht in de 19e eeuw. In Brussel ontwikkelt
de stijl zich vanaf 1905 en sluit hij aan bij het eclecticisme en bij de
tendens om terug te grijpen naar de grote Franse Louis-stijlen van de
18e eeuw – classicerend barok (Lodewijk XIV), rococo (Lodewijk XV) en
neoclassicisme (Lodewijk XVI) – onder invloed van de wereldtentoonstelling van
Parijs in 1900.
De voorkeur voor het Franse academisme ontwikkelt zich in Brussel aanvankelijk
via belangrijke realisaties die koning Leopold II toevertrouwt aan architect
Charles Girault, die hij in Parijs ontmoet tijdens de wereldtentoonstelling.
Voorbeelden zijn de uitbreidingen van het Paleis van Laken, de bouw van het
Museum van Tervuren, de arcade van het Jubelpark en de gaanderij-promenade op
de dijk van Oostende. Daarna komt deze hernieuwde belangstelling voor de grote
Franse stijlen ook tot uiting in talrijke Brusselse woonwijken.
De Beaux-Artsstijl komt vooral tot zijn recht in herenhuizen, burgerwoningen,
luxueuze appartementsgebouwen, maar ook – en vooral – in prestigieuze
semipublieke gebouwen (hotels, banken, bedrijfszetels), waaraan de stijl een
respectabele en vertrouwenwekkende uitstraling verleent. Kenmerkend zijn gevels
in (imitatie) witsteen en/of rode of oranjekleurige baksteen, versierd met
elementen ontleend aan de Franse stijlen van de 18e eeuw, zoals guirlandes,
mascarons alsook smeedijzeren borstweringen en deuren. De architectuur
onderscheidt zich door een monumentale uitstraling, gerealiseerd door het
intensieve gebruik van Franse natuursteen en door het benadrukken van hoek- en
inkomtraveeën, die vaak worden uitgewerkt als een rotonde met koepel. Ook de
plattegrond evolueert. De traditionele indeling met drie opeenvolgende
vertrekken, kenmerkend voor woningen uit de 19e en het begin van de 20e eeuw,
wordt aangepast om meer daglicht binnen te trekken. Dat gebeurt onder meer door
het gebruik van daklichten, relatief lage plafonds en een flexibelere
circulatie binnen het huis., ontworpen in 1912, 1920 en 1922
door architect Pierre Meewis voor de familie Fontaine, gespecialiseerd in
lederwaren en huiden.
In 1912 ontwierp architect Meewis voor Auguste Fontaine twee gebouwen die rug aan rug en haaks op elkaar werden ingeplant: een opbrengstpand op nr. 27-31 van de Zelfbestuursstraat en een gebouw bestemd voor een atelier op de benedenverdieping en een magazijn op de verdiepingen op nr. 18-20 van de Limnanderstraat. In 1916 breidde Auguste Fontaine dit laatste gebouw uit met een achtergebouw gebruikt als garage, koetshuis en stalling. In 1920 ontwierp Meewis voor Emile Fontaine een magazijn naar identiek model als uitbreiding van het eerste magazijn, op nr. 22 van de Limnanderstraat. In 1922, ten slotte, liet dezelfde eigenaar rechts van het opbrengstpand een tweede magazijn met analoge compositie bouwen, op nr. 21-25 van de Zelfbestuursstraat.
De vier gebouwen hebben gevels in hardsteen op de benedenverdieping en in similiBepleistering ter imitatie van natuursteen. en witsteen op de verdiepingen.
Op nr. 18-20 en 22 Limnanderstraat, gebouwen van vier bouwlagen onder plat dak vooraan en sheddakOpeenvolging van parallelle daken met afwisselend een steil beglaasd dakvlak (vaak noordelijk geörienteerd) en een flauw hellend dakvlak. achteraan, dat laatste na 2004 vervangen door een verhoging op nr. 18-20. Bijna identieke gevels met respectievelijk vier en drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Verbouwde benedenverdiepingen, vroeger met muuropeningen onder I-balkIJzeren latei met I-profiel.: een of twee brede deuren en een vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. met drie monelenStenen vensterstijl.. Op de verdiepingen, traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) geflankeerd door kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel.. Muuropeningen onder I-balkIJzeren latei met I-profiel. (bepleisterd op nr. 18-20) op pilastervormige stijlenVerticale zijden van een opening waarop een boog of latei rust., die van de middentraveeën op nr. 18-20 en de eerste twee op nr. 22 met pilastervormige moneelStenen vensterstijl.. Gegroefde onderdorpels op de eerste verdieping. Op de tweede verdieping, borstweringen1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. van de muuropeningen versierd met een decor van canneluresParallelle, gootvormige decoratieve groeven op een zuil of pilaster. versierd met stafwerkOrnament, bestaande uit een pijp-, riet- of koordvormige vulling van cannelures tot op een derde van hun hoogte. van bladversiering en onder tandlijst. Fries op het hoofdgestelHoog horizontaal lijstwerk ter bekroning van een gevel. versierd met zeewierbossageHeel bijzonder soort bossage met dooraderend motief tot zeewierachtige imitatie. en schijvenEen wiel waarvan de velg een of meer kabels draagt om beweging over te brengen. De aan de lieras bevestigde tractieschijf (of grijpschijf) brengt de kracht van de motor over op de tractiekabels van de liftkooi en het tegengewicht. Het afleidwiel wordt gebruikt om de kabels in lijn met de liftschacht en/of het tegengewicht af te buigen. De keerschijven boven de schacht ondersteunen de tractiekabels wanneer de machinerie beneden is geplaatst.. Oorspronkelijke kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). onder een attiekmuurtje. Schrijnwerk vervangen.
Binnen op nr. 18-20, oorspronkelijk, linkerdeur naar het atelier, rechterdeur naar het trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht., verpakkingslokaal (local d’emballage) ertussen. Achteraan, plateaus met twee rijen gietijzerenHard, bros en niet smeedbaar ijzer; gegoten in herbruikbare mallen; meestal gebruikt voor de borstwering van balkons. zuilenCilindervormig steunpunt; vaak voorzien van basis en kapiteel. De kleine en/of dunne variant ervan wordt colonnet genoemd., verlicht door een centrale lichtschacht, op de verdiepingen behandeld als galerijOverdekte gang, aan één of beide zijden geritmeerd door zuilen, kolommen of pijlers, bogengang genoemd indien geritmeerd door arcaden. afgesloten door een metalen borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust.. Op nr. 22, analoge indeling, met een lichtschacht die door het trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht. wordt ingenomen.
Op nr. 21-25 en 27-31 Zelfbestuursstraat, gebouwen van zes bouwlagen, de tweede als tussenverdiepingLage verdieping tussen twee bouwlagen; vaak boven commerciële benedenverdieping gelegen., onder mansarde en plat dak, elk verlengd door een achtergebouw met dezelfde hoogte of één bouwlaag lager. Symmetrische opstandenBouwkundige tekening op schaal van een verticaal vlak van een gevel, een binnenmuur,…; in ruime zin het verticaal vlak van een gevel of muur. van vier of vijf traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) op de verdiepingen. Op de benedenverdiepingen, centrale ingang geflankeerd door twee puien met gecanneleerdeParallelle, gootvormige decoratieve groeven op een zuil of pilaster. pilastervormige stijlenVerticale zijden van een opening waarop een boog of latei rust., onder entablementHoofdgestel of onderdeel ervan (vb. kroonlijst) als bekroning van muuropening; entablement vaak op consoles.. Op nr. 27-31, puien met boogvormige etalages die terugwijken naar de lichtjes inspringende centrale ingang (schrijnwerk vervangen). Op nr. 21-25, benedenverdieping met centrale toegangsportiek, met in het midden de private ingang en in de afgeschuindeSchuine vlakke kant aan een houten of stenen bouwonderdeel. vlakken de winkeldeuren; etalages onder uitspringend entablementHoofdgestel of onderdeel ervan (vb. kroonlijst) als bekroning van muuropening; entablement vaak op consoles.. Tussenverdiepingen met verdiepte schijnvoegenImitatievoeg in metsel - of pleisterwerk, aangebracht om regelmatige verdeling te bewerkstelligen of bijvoorbeeld natuurstenen parement (simili) te suggereren., smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… borstweringen1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. en medaillonsRonde of ovale cartouche. met guirlandeGehouwen of gesneden slinger van bloemen, bladen of vruchten. Als festoen, vaak met linten en opgehangen aan strikken met neerhangende uiteinden. . Op de zijtraveeën, muuropeningen met twee monelenStenen vensterstijl.. Op de verdiepingen, traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) geflankeerd door kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. met versierde ringen, de meeste onder een topstuk dat tot boven de kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). reikt. Op nr. 27-31, bredere centrale pilasterPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. die een schoorsteenkoker vormt waarvan de grote pijp een aediculaVersieringsmotief, ontleend aan de klassieke bouwkunst, vormt samenstel van pijlers en een klassieke bekroning. op het dak vormt. Op nr. 21-25 worden de centrale pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. verlengd in het dak, waar ze een dakkapelUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap. met drie venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. vormen, samen met twee laterale dakkapellenUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap.. Op de zijtraveeën, trapezoïdale gestapelde erkersRechthoekig of veelhoekig uitbouwsel, als het ware op de gevel geplakt en daardoor deel uitmakend van de achterliggende ruimte; vaak over één of meer verdiepingen gestapeld. over twee bouwlagen, bekroond door een terras met een borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. in smeedijzerTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… en gietijzerHard, bros en niet smeedbaar ijzer; gegoten in herbruikbare mallen; meestal gebruikt voor de borstwering van balkons.. Borstweringen op de tweede en de laatste verdieping met canneluresParallelle, gootvormige decoratieve groeven op een zuil of pilaster., de eerste versierd met een cartoucheOmlijsting van een uitspringend vlak in de vorm van ingesneden en omkrullend papier of leer; vaak met opschrift of intern versierd.. Borstweringen op de derde verdieping met medaillonRonde of ovale cartouche.. Oorspronkelijke kroonlijstenStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement).. Deur met getraliede ramenVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. en het meeste raamwerkVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. op de verdiepingen bewaard op nr. 21-25. Beglaasde metalen deur bewaard op nr.27-31.
Binnen op nr. 27-31, oorspronkelijk, centraal trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht. geflankeerd door trappen tussen de benedenverdieping en de tussenverdiepingLage verdieping tussen twee bouwlagen; vaak boven commerciële benedenverdieping gelegen.. Conciërgewoning centraal in deze bouwlaag. Op de verdiepingen, één grote woning met vertrekken ingedeeld volgens spiegelbeeldschema.
In 1912 ontwierp architect Meewis voor Auguste Fontaine twee gebouwen die rug aan rug en haaks op elkaar werden ingeplant: een opbrengstpand op nr. 27-31 van de Zelfbestuursstraat en een gebouw bestemd voor een atelier op de benedenverdieping en een magazijn op de verdiepingen op nr. 18-20 van de Limnanderstraat. In 1916 breidde Auguste Fontaine dit laatste gebouw uit met een achtergebouw gebruikt als garage, koetshuis en stalling. In 1920 ontwierp Meewis voor Emile Fontaine een magazijn naar identiek model als uitbreiding van het eerste magazijn, op nr. 22 van de Limnanderstraat. In 1922, ten slotte, liet dezelfde eigenaar rechts van het opbrengstpand een tweede magazijn met analoge compositie bouwen, op nr. 21-25 van de Zelfbestuursstraat.
De vier gebouwen hebben gevels in hardsteen op de benedenverdieping en in similiBepleistering ter imitatie van natuursteen. en witsteen op de verdiepingen.
Op nr. 18-20 en 22 Limnanderstraat, gebouwen van vier bouwlagen onder plat dak vooraan en sheddakOpeenvolging van parallelle daken met afwisselend een steil beglaasd dakvlak (vaak noordelijk geörienteerd) en een flauw hellend dakvlak. achteraan, dat laatste na 2004 vervangen door een verhoging op nr. 18-20. Bijna identieke gevels met respectievelijk vier en drie traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...). Verbouwde benedenverdiepingen, vroeger met muuropeningen onder I-balkIJzeren latei met I-profiel.: een of twee brede deuren en een vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. met drie monelenStenen vensterstijl.. Op de verdiepingen, traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) geflankeerd door kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel.. Muuropeningen onder I-balkIJzeren latei met I-profiel. (bepleisterd op nr. 18-20) op pilastervormige stijlenVerticale zijden van een opening waarop een boog of latei rust., die van de middentraveeën op nr. 18-20 en de eerste twee op nr. 22 met pilastervormige moneelStenen vensterstijl.. Gegroefde onderdorpels op de eerste verdieping. Op de tweede verdieping, borstweringen1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. van de muuropeningen versierd met een decor van canneluresParallelle, gootvormige decoratieve groeven op een zuil of pilaster. versierd met stafwerkOrnament, bestaande uit een pijp-, riet- of koordvormige vulling van cannelures tot op een derde van hun hoogte. van bladversiering en onder tandlijst. Fries op het hoofdgestelHoog horizontaal lijstwerk ter bekroning van een gevel. versierd met zeewierbossageHeel bijzonder soort bossage met dooraderend motief tot zeewierachtige imitatie. en schijvenEen wiel waarvan de velg een of meer kabels draagt om beweging over te brengen. De aan de lieras bevestigde tractieschijf (of grijpschijf) brengt de kracht van de motor over op de tractiekabels van de liftkooi en het tegengewicht. Het afleidwiel wordt gebruikt om de kabels in lijn met de liftschacht en/of het tegengewicht af te buigen. De keerschijven boven de schacht ondersteunen de tractiekabels wanneer de machinerie beneden is geplaatst.. Oorspronkelijke kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). onder een attiekmuurtje. Schrijnwerk vervangen.
Binnen op nr. 18-20, oorspronkelijk, linkerdeur naar het atelier, rechterdeur naar het trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht., verpakkingslokaal (local d’emballage) ertussen. Achteraan, plateaus met twee rijen gietijzerenHard, bros en niet smeedbaar ijzer; gegoten in herbruikbare mallen; meestal gebruikt voor de borstwering van balkons. zuilenCilindervormig steunpunt; vaak voorzien van basis en kapiteel. De kleine en/of dunne variant ervan wordt colonnet genoemd., verlicht door een centrale lichtschacht, op de verdiepingen behandeld als galerijOverdekte gang, aan één of beide zijden geritmeerd door zuilen, kolommen of pijlers, bogengang genoemd indien geritmeerd door arcaden. afgesloten door een metalen borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust.. Op nr. 22, analoge indeling, met een lichtschacht die door het trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht. wordt ingenomen.
Op nr. 21-25 en 27-31 Zelfbestuursstraat, gebouwen van zes bouwlagen, de tweede als tussenverdiepingLage verdieping tussen twee bouwlagen; vaak boven commerciële benedenverdieping gelegen., onder mansarde en plat dak, elk verlengd door een achtergebouw met dezelfde hoogte of één bouwlaag lager. Symmetrische opstandenBouwkundige tekening op schaal van een verticaal vlak van een gevel, een binnenmuur,…; in ruime zin het verticaal vlak van een gevel of muur. van vier of vijf traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) op de verdiepingen. Op de benedenverdiepingen, centrale ingang geflankeerd door twee puien met gecanneleerdeParallelle, gootvormige decoratieve groeven op een zuil of pilaster. pilastervormige stijlenVerticale zijden van een opening waarop een boog of latei rust., onder entablementHoofdgestel of onderdeel ervan (vb. kroonlijst) als bekroning van muuropening; entablement vaak op consoles.. Op nr. 27-31, puien met boogvormige etalages die terugwijken naar de lichtjes inspringende centrale ingang (schrijnwerk vervangen). Op nr. 21-25, benedenverdieping met centrale toegangsportiek, met in het midden de private ingang en in de afgeschuindeSchuine vlakke kant aan een houten of stenen bouwonderdeel. vlakken de winkeldeuren; etalages onder uitspringend entablementHoofdgestel of onderdeel ervan (vb. kroonlijst) als bekroning van muuropening; entablement vaak op consoles.. Tussenverdiepingen met verdiepte schijnvoegenImitatievoeg in metsel - of pleisterwerk, aangebracht om regelmatige verdeling te bewerkstelligen of bijvoorbeeld natuurstenen parement (simili) te suggereren., smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… borstweringen1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. en medaillonsRonde of ovale cartouche. met guirlandeGehouwen of gesneden slinger van bloemen, bladen of vruchten. Als festoen, vaak met linten en opgehangen aan strikken met neerhangende uiteinden. . Op de zijtraveeën, muuropeningen met twee monelenStenen vensterstijl.. Op de verdiepingen, traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) geflankeerd door kolossaleZuilen of pilasters die over de volle hoogte of over meer dan één verdieping opgaan, onafhankelijk van de door vensters en bouwlagen gegeven maten. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. met versierde ringen, de meeste onder een topstuk dat tot boven de kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). reikt. Op nr. 27-31, bredere centrale pilasterPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. die een schoorsteenkoker vormt waarvan de grote pijp een aediculaVersieringsmotief, ontleend aan de klassieke bouwkunst, vormt samenstel van pijlers en een klassieke bekroning. op het dak vormt. Op nr. 21-25 worden de centrale pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. verlengd in het dak, waar ze een dakkapelUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap. met drie venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. vormen, samen met twee laterale dakkapellenUit het dakvlak opgaand venster; meestal in hout en vaak onder spitse kap.. Op de zijtraveeën, trapezoïdale gestapelde erkersRechthoekig of veelhoekig uitbouwsel, als het ware op de gevel geplakt en daardoor deel uitmakend van de achterliggende ruimte; vaak over één of meer verdiepingen gestapeld. over twee bouwlagen, bekroond door een terras met een borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. in smeedijzerTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… en gietijzerHard, bros en niet smeedbaar ijzer; gegoten in herbruikbare mallen; meestal gebruikt voor de borstwering van balkons.. Borstweringen op de tweede en de laatste verdieping met canneluresParallelle, gootvormige decoratieve groeven op een zuil of pilaster., de eerste versierd met een cartoucheOmlijsting van een uitspringend vlak in de vorm van ingesneden en omkrullend papier of leer; vaak met opschrift of intern versierd.. Borstweringen op de derde verdieping met medaillonRonde of ovale cartouche.. Oorspronkelijke kroonlijstenStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement).. Deur met getraliede ramenVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. en het meeste raamwerkVast of bewegend houten of metalen omlijsting van een ruit binnen een kozijn. op de verdiepingen bewaard op nr. 21-25. Beglaasde metalen deur bewaard op nr.27-31.
Binnen op nr. 27-31, oorspronkelijk, centraal trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht. geflankeerd door trappen tussen de benedenverdieping en de tussenverdiepingLage verdieping tussen twee bouwlagen; vaak boven commerciële benedenverdieping gelegen.. Conciërgewoning centraal in deze bouwlaag. Op de verdiepingen, één grote woning met vertrekken ingedeeld volgens spiegelbeeldschema.
Bronnen
Archieven
GAA/DS Limnanderstraat 18-20 en Zelfbestuursstraat 27-31: 13769 (15.04.1913); Limnanderstraat 18-20: 14562 (19.09.1916); Limnanderstraat 22: 15024 (04.06.1920); Zelfbestuursstraat 21-25: 16474 (1922).
Tijdschriften
Almanach du Commerce et de l’Industrie, “Limnander (rue)”, 1914.
Almanach du Commerce et de l’Industrie, “Autonomie (rue de l’)”, 1920.
Opmerkelijke bomen in de nabijheid
