Stokerij Fovel

Geheel van gebouwen gebruikt als stokerij, gebouwd tussen eind jaren 1860 en 1904.

Geschiedenis

De stokerij van alcohol en sterkedrank werd in de jaren 1860 opgericht door Joseph Fovel en vestigde zich in 1869 aan de Thiéfrystraat. In 1874 kocht de onderneming nr. 73, bestaande uit een huis aan de straatkant in neoclassicistischeVan 1775 tot jaren 1840. Het neoclassicisme – voor interieur ook Lodewijk XVI-stijl genoemd, naar Lodewijk XVI – ontstaat in Frankrijk in de tweede helft van de 18e eeuw en verspreidt zich snel over Europa. In Brussel bestrijkt de stijl hoofdzakelijk de periode 1775 tot de jaren 1840, al blijft zij tot aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog opduiken. In het Vlaamse landsgedeelte wordt doorgaans een onderscheid gemaakt tussen het 18e-eeuwse classicisme (ontstaan tijdens het Ancien Régime) en het neoclassicisme van de vroege 19e eeuw, dat hier geleidelijk uit voortvloeit. Na de Franse Revolutie en tijdens de Franse en Nederlandse periode evolueert de samenleving naar een burgerlijke maatschappij, wat zich vertaalt in een aangepaste architectuur en een nieuw cliënteel. Typologisch evolueert de bebouwing van 18e-eeuwse huizen met twee à drie bouwlagen (waarbij de derde vaak een mezzanine is) naar 19e-eeuwse gevels met drie à vier volwaardige niveaus. Naast grootschalige stadsuitbreidingen worden bestaande woningen regelmatig verbouwd tot classicistische herenhuizen met een nieuwe, symmetrische lijstgevel. Deze gevels beantwoorden aan de proportieregels van de antieke bouwkunst en functioneren soms als schermgevel, los van de achterliggende structuur. Het neoclassicisme vindt zijn theoretische basis in een hernieuwde belangstelling voor de Griekse en Romeinse oudheid, gestimuleerd door de opgravingen in Pompeï en Herculaneum en door de culturele praktijk van de Grand Tour. Onder invloed van de Verlichting streeft men naar harmonie, eenvoud, rationaliteit en een sobere ornamentiek, als reactie op barok en rococo. De stijl is meer dan een vormentaal: zij gaat gepaard met een rationele herinrichting van de stad (embellissement), waarbij esthetische, hygiënische en praktische aspecten samenkomen. Rechte straten, perspectieven en uniforme gevelwanden bepalen het stadsbeeld. In Brussel leidt dit tot een doorgedreven uniformisering van bepleisterde en beschilderde gevels. Vanaf 1812 worden enkel lichte tinten toegestaan; vanaf 1818 verplicht de stad de zogenaamde pierre-de-france-kleur, wat bijdraagt tot het beeld van de 19e-eeuwse “witte” stad. Kenmerkend is de bepleisterde en beschilderde lijstgevel, vaak wit of licht gekleurd, soms gecombineerd met hard- of witsteen. De compositie is strikt symmetrisch opgebouwd. Muuropeningen zijn meestal rechthoekig, soms steekboogvormig; rondbogen komen voor als accent, bijvoorbeeld in een toegangstravee. De gevel wordt horizontaal geleed door cordonlijsten en bekroond met een vooruitspringende kroonlijst, vaak voorzien van modillons en/of tandlijst. Samen met fries en architraaf vormt dit het klassiek geïnspireerde hoofdgestel. Decoratieve elementen – indien aanwezig – verwijzen naar de antieke vormentaal: pilasters, kolommen, frontons, trigliefen, medaillons, guirlandes of urnen. Toch zijn vele gevels, vooral in het begin van de 19e eeuw, opvallend sober. In prestigieuzere woningen verschijnt een balkon, aanvankelijk met smeedijzeren borstwering en vanaf het midden van de 19e eeuw steeds vaker in gietijzer. In Brussel wordt het neoclassicisme toegepast in zowel grootschalige stedenbouwkundige projecten als in particuliere woningbouw, publieke gebouwen en religieuze architectuur, en draagt het in sterke mate bij tot de coherentie en homogeniteit van het straatbeeld. Voorbeelden van dergelijke projecten zijn het Martelarenplein (het vroegere Sint-Michielsplein, 1774–1776), de Koningswijk (1774–1782), de Nieuwe Graanmarkt (1787), de omgeving van De Munt (1817–1822), het Barricadenplein (het vroegere Oranjeplein, 1825) en het Groot Godshuis met de omliggende wijk (1827), evenals de heraanleg van de omgeving van de vroegere stadspoorten. Naast gewone woningen en herenhuizen leent de stijl zich uitstekend voor monumentale en representatieve gebouwen, zoals publieke en religieuze instellingen, kastelen, paleizen en academies. In Brussel worden bovendien talrijke oudere dwarshuizen aangepast aan de nieuwe smaak: hun puntgevel wordt vervangen door een sobere, symmetrische lijstgevel. Ook in de omliggende dorpskernen blijkt het neoclassicisme bijzonder geschikt voor de oprichting of vernieuwing van bescheiden woningen, dankzij zijn heldere opbouw en ingetogen vormentaal. stijl (A) en een achtergebouw gebruikt als koetshuis en stal (B), allebei opgericht na 1867. In 1882 werd links van het achtergebouw een volume voor een magazijn (C) gebouwd. Het jaar daarop werd het huis op nr. 71 ontworpen voor rekening van Fovel. In 1889 liet hij nr. 73 (A) met een verdieping verhogen. In 1891 werd een thans gesloopt magazijn, dat in de jaren 1880 tussen dit huis en het achtergebouw werd gebouwd, met een verdieping verhoogd. In dezelfde periode werd het voorste gedeelte van het magazijn uit 1882 (C) vervangen door een klein vierkant volume (E) waarin een distilleerkolom en de verwarmingsketel van de fabriek moesten komen. Tot slot werden in 1904 het magazijn aan de linkerkant (F) en het toegangsgebouw aan de straatkant (G) ontworpen.

Beschrijving

Bakstenen gebouwen. SchrijnwerkVerzameling van al het (niet-constructief) houten materiaal zoals deuren, vensterkozijnen, erkeronderdelen, kroonlijst, …; bij uitbreiding ook materiaal in aluminium, PVC, ...  bewaard.

Toegangsgebouw (G), ontworpen in 1904, met één bouwlaag onder schilddakDak met twee driehoekige dakvlakken aan de smalle zijde en twee trapeziumvormige aan de lange zijde.. Bakstenen gevel met inrijpoort onder I-balkIJzeren latei met I-profiel., tussen twee kleine getraliede venstersLicht- en/of luchtopening in een muur..


Achteraan, gebouw aan de linkerkant (F), ontworpen in 1904, met twee bouwlagen onder zadeldakDak met twee hellende dakvlakken.. Gevels thans beschilderd. PuntgevelGevel waarvan de top driehoekig is. met een deur onder I-balkIJzeren latei met I-profiel. en oculusKlein rond, ovaal of polygonaal venster.. Aandaken oorspronkelijk met lamberkijns. Op de benedenverdieping, grote zaal met een trapezoïdaal gelambriseerd plafond, bestemd voor de fabricage en de opslag van de likeuren. Achteraan is een vat uit 1880 bewaard. Toegankelijk via de zijgevel, souterrainverdieping met compartimenten voor flessen en een kelder.

Centraal gebouw (C, E) bestaande uit een vierkant voorgebouw onder zadeldakDak met twee hellende dakvlakken., ca. 1890 gebouwd voor de distilleerkolom en de verwarmingsketel, en een achterliggend magazijn uit 1882 met thans plat dak. PuntgevelGevel waarvan de top driehoekig is. thans bepleisterdMuur of plafond bedekt met een laag mortel op basis van een mengsel van kalk, gips of cement en zand, met of zonder andere fijne toeslagmaterialen., met een rondboogdeur aan weerszijden geflankeerd door twee smalle gestapelde venstersLicht- en/of luchtopening in een muur.. TopgevelHoogste deel van een gevel, vaak driehoekig en/of getrapt. met kleine oculusKlein rond, ovaal of polygonaal venster.. Aandaken oorspronkelijk met lamberkijns.

Gebouw rechts (B) van twee bouwlagen onder schilddakDak met twee driehoekige dakvlakken aan de smalle zijde en twee trapeziumvormige aan de lange zijde., gebouwd tussen 1867 en 1876. Gevel thans beschilderd. Deuren onder houten lateiBalkvormig element van hout, steen, beton of metaal dat een muuropening overspant en bovenliggend metselwerk steunt. en rondboogBoog waarvan de kromming een halve cirkel beschrijft..