Huis Vaxelaire

Herenhuis gebouwd i.o.v. de familie Vaxelaire in 1916, op de plaats van een patriciërswoning uit XIX b n.o.v. arch. A. TRAPPENIERS. Deze woning werd, op vraag van advocaat S. Wiener, in 1897 voorzien van een grote feestzaal onder lantaarn1. Bovenste, opengewerkte bekroning van een dakkoepel of toren; schrijlings op nok van een dak gelegen wordt het dakruiter genoemd. - 2. Lichtbron met glazen ruiten..

Het plan voor het oorspronkelijke herenhuis - een pand in Beaux-ArtsstijlPeriode: 1905-1930 De Beaux-Artsarchitectuur is een academische en internationale bouwstijl waarvan de belangrijkste uitgangspunten voortkomen uit de zeer invloedrijke École des Beaux-Arts in Parijs, opgericht in de 19e eeuw. In Brussel ontwikkelt de stijl zich vanaf 1905 en sluit hij aan bij het eclecticisme en bij de tendens om terug te grijpen naar de grote Franse Louis-stijlen van de 18e eeuw – classicerend barok (Lodewijk XIV), rococo (Lodewijk XV) en neoclassicisme (Lodewijk XVI) – onder invloed van de wereldtentoonstelling van Parijs in 1900. De voorkeur voor het Franse academisme ontwikkelt zich in Brussel aanvankelijk via belangrijke realisaties die koning Leopold II toevertrouwt aan architect Charles Girault, die hij in Parijs ontmoet tijdens de wereldtentoonstelling. Voorbeelden zijn de uitbreidingen van het Paleis van Laken, de bouw van het Museum van Tervuren, de arcade van het Jubelpark en de gaanderij-promenade op de dijk van Oostende. Daarna komt deze hernieuwde belangstelling voor de grote Franse stijlen ook tot uiting in talrijke Brusselse woonwijken. De Beaux-Artsstijl komt vooral tot zijn recht in herenhuizen, burgerwoningen, luxueuze appartementsgebouwen, maar ook – en vooral – in prestigieuze semipublieke gebouwen (hotels, banken, bedrijfszetels), waaraan de stijl een respectabele en vertrouwenwekkende uitstraling verleent. Kenmerkend zijn gevels in (imitatie) witsteen en/of rode of oranjekleurige baksteen, versierd met elementen ontleend aan de Franse stijlen van de 18e eeuw, zoals guirlandes, mascarons alsook smeedijzeren borstweringen en deuren. De architectuur onderscheidt zich door een monumentale uitstraling, gerealiseerd door het intensieve gebruik van Franse natuursteen en door het benadrukken van hoek- en inkomtraveeën, die vaak worden uitgewerkt als een rotonde met koepel. Ook de plattegrond evolueert. De traditionele indeling met drie opeenvolgende vertrekken, kenmerkend voor woningen uit de 19e en het begin van de 20e eeuw, wordt aangepast om meer daglicht binnen te trekken. Dat gebeurt onder meer door het gebruik van daklichten, relatief lage plafonds en een flexibelere circulatie binnen het huis. van vijf traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) - wordt toegeschreven aan arch. L. SAUVAGE. In 1928 werd het linkerdeel deel uitgebreid met twee traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) n.o.v. de Parijse arch. G. J. MAUGUE die op dat moment de plannen had ontworpen voor de winkels van de "Bon Marché" in de Kruidtuinlaan, eveneens voor de familie Vaxelaire.

Gevel en dak zijn beschermd bij K.B. van 26.04.1989.

In 1989 kreeg het pand tevens een nieuwe bestemming als kantoorruimte n.o.v. het architectenbureau BUAS SUTER en SUTER, voor de handelsbank Duménil Leblé die opdracht gaf tot de restauratie van de ruimtes op de begane grond en de bel-etage en van de voorgevel.
De bank liet richting Verbondstraat tevens een kantoorgebouw optrekken van zeven bouwlagen en een kelderverdieping, waarbij de ruimtes van de laatste drie verdiepingen rond het trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht. en een glazen dakgedeelte gelegen zijn.

Het eigenlijke herenhuis wordt voorafgegaan door een kleine tuin, afgesloten door een bewerkt smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… hek.
Heden twee bouwlagen + souterrainHoge kelder of half verzonken verdieping. en zes traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) (eerste bouwlaag) of zeven traveeënVerticale geleding van een gevel, bepaald door afstand tussen twee opeenvolgende steunpunten (vb. muurdammen, zuilen, ...) onder leien pseudo-mansardedak met dakvenstersUit het dakvlak opgaand stenen venster dat met de gevel in verbinding staat of er enkel door een kroonlijst van gescheiden is., eertijds met terugwijkende dakverdieping waarin œils-de-bœufKleine ronde, ovale of achthoekige dakkapel; meestal in zink., heden trapsgewijs terugwijkend om de verbinding met het modern kantoorgebouw te maken.
Natuurstenen lijstgevel op hoge sokkelHoge plint van een gevel; fungeert als voetstuk in ordonnantie van de gevel. met dienstingang en getraliede souterrainvensters.
Ingangstravee in licht risalietRisaliet (Italiaans, van risalto: uitstekend deel), vooruitspringend volume van een gevel dat over de hele hoogte doorloopt en soms hoger is; naar gelang de positie worden er midden-, zij- en hoekrisalieten onderscheiden., geaccentueerd door de halfronde vooruitspringende ingang met bekronend balkon, voorafgegaan door een bordestrap met smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… leuning. Vleugeldeur met bekronend vensterLicht- en/of luchtopening in een muur. geïnspireerd door de Lodewijk XVI-stijl, het geheel ingeschreven tussen gekoppeldeTwee of meerdere identieke bouwelementen (vensters, zuilen, pilasters) die tot een groter (symmetrisch) geheel zijn samengevoegd. pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. met composietkapitelen die een entablementHoofdgestel of onderdeel ervan (vb. kroonlijst) als bekroning van muuropening; entablement vaak op consoles. ondersteunen. Aan weerszijden hiervan steekbogige venstersLicht- en/of luchtopening in een muur. ingeschreven tussen pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel., met sleutelSluitsteen van een opening; weerhoudt de gewelfstenen in een boog of gewelf., verdiepte panelen1. Dunne (houten) plaat, gevat in een omlijsting van stijlen en regels van deuren, lambriseringen en plafonds; - 2. Gevelversiering in de vorm van een in- (spiegel) of uitspringende (paneel) rechthoekige omlijsting. op borstweringen1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. en vensterleuningenLage, versierde leuning boven een onderdorpel, meestal in metaal.. Uiterst links rijker bewerkt deurvenster van ontvangstzaal, voorafgegaan door een klein balkon en ingeschreven tussen pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel.. Tweede bouwlaag voorzien van steekbogige deurvensters in een omlijsting met orenUitstekend deel van sommige bouwelementen of -constructies, meestal louter decoratief. en smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust., uitgezonderd de muuropening boven de ingang met terras en balkon. Natuurstenen kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement). met tandlijst. Steekbogige dakvenstersUit het dakvlak opgaand stenen venster dat met de gevel in verbinding staat of er enkel door een kroonlijst van gescheiden is. onder natuurstenen kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement).. DakvensterUit het dakvlak opgaand stenen venster dat met de gevel in verbinding staat of er enkel door een kroonlijst van gescheiden is. boven de ingangstravee oorspronkelijk met frontonDriehoekige of segmentvormige bekroning van een gevel of muuropening..

Postmodernistische achtergevel in de Verbondstraat.

Interieur: gebruik van marmer en natuursteen voor de ingang, hal en eretrap. Salons op begane grond en eerste verdieping rond trappenhuisGedeelte van een gebouw waarin de trappen zijn ondergebracht. met glazen bedaking gelegen. Muren van souterrainverdieping verticaal geleed door Ionische pilastersPlatte, weinig uitspringende muurpijler, vaak met basis en kapiteel. en blindeZonder opening; blind venster, schijnopening. muuropeningen met spiegels1. Dunne (houten) plaat, gevat in een omlijsting van stijlen en regels van deuren, lambriseringen en plafonds; - 2. Gevelversiering in de vorm van een in- (spiegel) of uitspringende (paneel) rechthoekige omlijsting.. Trap met bewerkte smeedijzerenTaai, ‘kneedbaar’ ijzer dat ambachtelijk wordt ‘gesmeed’ (gehamerd bij hoge temperatuur) tot decoratieve bouwonderdelen als tuinhekken, borstweringen… leuning. Gedecentralizeerde trap van tweede bouwlaag leidt naar laatste verdieping.


Kwalitatief hoogstaand ijzerwerkVerzameling van alle metalen elementen van een gebouw. en eind 18e eeuwse en 19e eeuwse lambriseringenWandbetimmering, meestal bestaande uit paneelwerk, aangebracht tegen een binnenmuur (vaak het onderste gedeelte ervan); later ook in marmer, stucwerk, …, waaronder enkele waarschijnlijk van Franse oorsprong; verder parketvloeren, marmeren schouwen en spiegels1. Dunne (houten) plaat, gevat in een omlijsting van stijlen en regels van deuren, lambriseringen en plafonds; - 2. Gevelversiering in de vorm van een in- (spiegel) of uitspringende (paneel) rechthoekige omlijsting..


Rococo-lambrisering in ontvangstzaal met wapenschilden en valse deuren. Beschilderde deurstukken met florale decoratie of scènes uit Ovidius' Metamorphose, o.a. Mercurius die de jonge Bacchus toevertrouwt aan Nysa, Vertumnus en Pomona. Putti in grisailleGetekende of geschilderde voorstelling in verschillende tinten grijs of bruin. in de eetzaal. Oorspronkelijk meubilair deels bewaard.

Bescherming 26.04.1989.