Brussels Hoofdstedelijk Gewest
Typologie(ën)
Gemeenschapslokaal
Ontwerper(s)
Alberto VANDERAUWERA – architect – 1973-1975
Juridisch statuut
Ingeschreven in de wettelijke inventaris op 19 augustus 2024
Inventaris(sen)
Dit (deze) goed(eren) bezit(ten) de volgende waarde(n)
- Artistiek Het ontwerp van een onroerend goed (gebouw) door een gerenommeerde kunstenaar (architect) kan maar zeer zelden als criterium worden beschouwd. Om het belang van de selectie van dit onroerend goed te beoordelen, en de plaats dat het inneemt in het oeuvre van een kunstenaar (architect), is dit een criterium dat moet worden afgewogen met de architectonische kwaliteit (compositie en interne structuur), de uitvoering (materialen, technische beheersing), de plaats in de architectuurgeschiedenis dewelke een getuigenis zijn van een fase of aspect van landschapsarchitectuur of de bouwkunst in het verleden. Zodoende gelden koppelingen naar volgende criteria: zeldzaamheid (typologie, stijl, materiaalgebruik, bronnen), representativiteit (idem), authenticiteit (idem + de kwaliteit van de uitvoering) en integriteit (bewaringstoestand, oorspronkelijke elementen)). Een goed bevat ook artistieke waarde als het kunstwerken omvat (beeldhouwwerken, reliëfs ontworpen voor het goed, enz.) of decoratieve elementen uit de oorspronkelijke bouwperiode of met bijzondere kwaliteit (gesigneerd glasramen, sgraffito, lichtbeuk, enz.).
- Historisch Het onroerend goed heeft een historische waarde : - als het getuigt van een bijzondere periode in de geschiedenis van de streek of de gemeente; - of als getuigenis van een periode en/of een zeldzame ontwikkeling van een periode (bv. tuinstad die representatief is voor een bouwwijze die werd toegepast in het kader van de grote bouwcampagnes na de Tweede Wereldoorlog; dorpskernen die de eerste gegroepeerde bouwwerken van de gemeenten van de tweede ring illustreren; de Hallepoort als overblijfsel van de tweede omwalling; - of als getuigenis van een bepaalde stedelijke (en/of landschappelijke) ontwikkeling van de stad (bv. gebouwen aan de centrale lanen of in de Leopoldswijk); - of wanneer het een band vertoont met een belangrijke historische figuur – met inbegrip van persoonlijke huizen van architecten en kunstenaarsateliers (bv. het geboortehuis van Constantin Meunier, het huis van Magritte); - of in verband kan worden gebracht met een belangrijke historische gebeurtenis (bv. huizen van de wederopbouw na het bombardement van 1695, de Congreskolom); - of een typologische representativiteit vertoont die kenmerkend is voor een commerciële of culturele beroepsactiviteit (bv. kerken, bioscopen, industriële architectuur, apotheken); - of als het representatief is van het oeuvre van een belangrijke architect in de architectuurgeschiedenis op internationaal, nationaal, regionaal of lokaal niveau (dit betreft zowel befaamde architecten als V. Horta, V. Bourgeois, M. Polak als secundaire architecten, die lokaal verbonden worden aan een gemeente zoals Fernand Lefever in Koekelberg of Emile Hoebeke in Sint-Agatha-Berchem).
- Landschappelijk Een landschap is een gebied, zoals waargenomen door de mens, waarvan het karakter het resultaat is van ondernomen actie en interactie van natuurlijke en/of menselijke factoren. Het is een schaalbegrip bestaande uit verschillende (erfgoed)componenten, die elk, al of niet hun intrinsieke waarde hebben, maar alles samen tot een groter meerwaardegeheel verheffen én dat dit ook zo word gepercipieerd vanop een bepaalde afstand. Wijde stadspanorama’s zijn het landschap bij uitstek, denk bijvoorbeeld aan het zicht over de benedenstad van Brussel vanop het Koningsplein, maar ook op kleinere schaal kunnen dergelijke landschappen die uit verschillende componenten zijn samengesteld voorkomen.
- Sociaal Moeilijk te onderscheiden van de volkskundige waarde en over het algemeen onvoldoende om een selectie op zichzelf te rechtvaardigen. - herinneringsplaats van een gemeenschap of van van een sociale groep (bijvoorbeeld de bedevaartskapel op het Kerkplein in Sint-Agatha-Berchem, “de Oude Linde” in Boendael te Elsene); - een plaats met volkssymboliek (bijvoorbeeld het café het “Goudblommeke in papier” in de Cellebroersstraat); - een plaats waar een wijk samenkomt of gestructureerd is (bijvoorbeeld De gebouwen “Fer à Cheval”- in de Floréal tuinwijk); - een goed dat deel uitmaakt van of bestaat uit openbare voorzieningen (scholen, crèches, gemeenschaps- of parochiezalen, sporthallen, stadions, enz.); - goed of ensemble (al dan niet sociale huisvesting) ontworpen om sociale interactie, wederzijdse hulp en buurtcohesie te stimuleren (bijvoorbeeld de woonwijken die na de Tweede Wereldoorlog werden gebouwd in Ganshoren of de wijken die speciaal voor ouderen werden ontworpen); - goed dat deel uitmaakt van een industrieel complex dat een aanzienlijke activiteit heeft gegenereerd in de gemeente waar het zich bevindt of in het Gewest.
- Technisch Onder de technische waarde van een onroerend goed kan men het vroege gebruik van een bepaald materiaal of een bepaalde techniek verstaan (ingenieur), ook gebouwen met een constructief of technologisch belang, een technisch hoogstandje of een technologische innovatie kunnen in aanmerking komen. Het kan eveneens industrieel-archeologisch waardevol worden begrepen zoals getuigenissen van verouderde bouwmethodes. Vanzelfsprekend dringt een koppeling zich aan m.b.t. een wetenschappelijke waarde.
- Stedenbouwkundig Sommige bouwkundige goederen of landschappen hebben in het verleden een prominente rol gespeeld in de planmatige inrichting van de bebouwde ruimte en de stedelijke ruimte. Meestal bepalen zij andere stedenbouwkundige (plan)vormen zodat er zich een wisselwerking voortdoet tussen bebouwde en niet-bebouwde (of open) ruimte. Die inrichting omvat ook de samenhang tussen verschillende schaalniveaus. Een onroerend goed heeft stedenbouwkundige waarde wanneer het daarin een rol speelt, bijvoorbeeld : - hoekgebouwen; - coherente pleinen of homogene huizenrijen (gevels die een ensemble vormen van dezelfde stijl, periode en volume); - tuinwijken, - deskundig ingeplante torens (hoogbouw) en hun relatie tot hun onmiddellijke kwaliteitsvolle omgeving die coherent kan zijn, maar ook contrastrijk, - relicten van stedenbouwkundige concepten en hoe die architecturaal (en typologisch) zijn of werden ingevuld, zoals bijvoorbeeld de nog bewaarde eclectische stadspaleizen en/of herenhuizen in de Leopoldswijk.
Onderzoek en redactie
2022
id
Urban : 41579
Beschrijving
Gemeenschapslokaal
‘Les Pléiades’ naar ontwerp van architect Alberto Vanderauwera uit
1973-1975 en gebouwd in opdracht van de gemeente Sint-Lambrechts-Woluwe, een
gevelsteenStenen plaat of blok, aangebracht in of op een gevel, met opschrift. in hardsteen markeert de eerstesteenlegging van dit gemeenschapshuis
op ’14 IX 1974’.
Context
Gelegen tussen wijken Sterrenbeelden en Plejaden (beide n.o.v. Groupe Alpha, respectievelijk 1951-1952 en 1956-1961).
Wijkcentrum ontworpen door Alberto Vanderauwera (één van de stichtende architecten bij Groupe Alpha) en te kaderen binnen het beleid van de jaren ’70 met meer aandacht voor inclusiviteit en het bevorderen van contacten tussen diverse bewoners.
Beschrijving
Gebouw in de vorm van een afgeknotte driehoek, bestaande uit een kelder- en gelijkvloerse verdieping onder een plat dak. Gelijkvloerse verdieping als regelmatige zeshoek tussen drie overdekte terrassen op de punten van de onderliggende afgeknotte driehoek.
Kelderverdieping, deels verzonken in het hellende landschap, bestaande uit betonskeletbouw met bakstenen invulwerk. Gevel overschilderd. Toegang aan zuidwestzijde met vier grote glaspartijen.
Gelijkvloerse verdieping met modulaire structuur van aluminium kolommenCilindervormig steunpunt; vaak voorzien van basis en kapiteel. De kleine en/of dunne variant ervan wordt colonnet genoemd. – met profiel met zes flenzen - waartussen gevelpanelen of glaspartijen. Ingang aan terras aan noordzijde via betonnen passerelle of trap. Aluminium kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement)..
Betegelde trapeziumvormige terrassen met borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. van teak en gefumeerd glas op aluminium stijlenVerticale zijden van een opening waarop een boog of latei rust..
Interieur
Kelderverdieping met zaal, twee vergaderruimten, keuken/bar, sanitair, berg- en technische ruimte. Gelijkvloerse verdieping met zaal, keuken/bar, sanitair en kleine lokalen. Twee trappen verbinden beide verdiepingen.
Waardestelling
Artistieke waarde
- Onroerend goed met een interessante toepassing van materialen in functie van het programma als ontmoetingsplek, open naar de omgeving met grote vensterpartijen en met buitenruimten.
Historische waarde
- Onroerend goed met contextuele waarde binnen het historisch kader van de ontwikkeling van de sociale wijk Plejaden en de aandacht in het ruimere sociale beleid van de jaren ‘70 voor het bevorderen van ontmoetingen tussen de diverse bewoners.
Landschappelijke waarde
- Onroerend goed met contextuele waarde omwille van de bijzondere positionering in zijn omgeving, in de helling van het landschap waardoor de twee niveaus zeer toegankelijk zijn.
Sociale waarde
- Onroerend goed dat representatief is voor een buurtcentrum en deel uitmaakt van de gemeenschapsvoorzieningen van de gemeente.
- Onroerend goed met contextuele waardeDe contextuele waarde van een goed hangt af van de manier waarop het met zijn onmiddellijke omgeving in relatie treedt vanuit: - stedenbouwkundig: het markeert een hoek of een perspectiefgezicht, of wordt een baken in het landschap dankzij zijn sterke aanwezigheid (zijn inplanting, zijn opmerkelijke volumetrie); - landschappelijk: het goed dankt zijn landschappelijke kwaliteiten aan zijn bijzondere ligging, of aan de manier waarop de verschillende volumes waaruit het bestaat zijn ingedeeld of ingeplant zijn in het landschap; - esthetisch: het goed onderscheidt zich door de kwaliteit van zijn integratie in of aanhechting aan het stedelijke landschap of het residentiële weefsel; het draagt bij tot een algemeen visueel harmonieus effect van de buurt en tot een aantrekkelijke leefomgeving; - sociaal: een geheel van sociale woningen, een industrieel complex, enz.; - historisch: een oude dorpskern (de eerste gebouwen in een gemeente), eigendommen die vanaf het begin ontworpen zijn als onderdeel van een stedenbouwkundig concept (bijvoorbeeld de burgerwoningen rond het Elisabethpark of het park van Vorst). omdat het deel uitmaakt van de sociale woonwijk Plejaden.
- Onroerend goed dat zijn authenticiteit en integriteit behouden heeft. Het heeft zowel zijn oorspronkelijke materialen als functie behouden.
Stedenbouwkundige waarde
- Onroerend goed met contextuele waarde omdat het een herkenningspunt in het stedelijk landschap van de sociale wijk nadrukkelijk markeert.
- Onroerend goed met ensemblewaarde als onderdeel van een sociale woonwijk en toegevoegd door een architect die deel uitmaakt van de groep die de omliggende sociale wijk heeft gecreëerd.
Technische waarde
- Onroerend goed dat representatief is voor een innovatieve bouwtechniek met een onderste niveau bestaande uit een betonskeletbouw en een tweede niveau met een modulaire opbouw van metalen kolommenCilindervormig steunpunt; vaak voorzien van basis en kapiteel. De kleine en/of dunne variant ervan wordt colonnet genoemd. (bestaande uit zes flenzen) geplaatst in het geometrisch patroon van de afgeknotte driehoek en de regelmatige zeshoek.
Context
Gelegen tussen wijken Sterrenbeelden en Plejaden (beide n.o.v. Groupe Alpha, respectievelijk 1951-1952 en 1956-1961).
Wijkcentrum ontworpen door Alberto Vanderauwera (één van de stichtende architecten bij Groupe Alpha) en te kaderen binnen het beleid van de jaren ’70 met meer aandacht voor inclusiviteit en het bevorderen van contacten tussen diverse bewoners.
Beschrijving
Gebouw in de vorm van een afgeknotte driehoek, bestaande uit een kelder- en gelijkvloerse verdieping onder een plat dak. Gelijkvloerse verdieping als regelmatige zeshoek tussen drie overdekte terrassen op de punten van de onderliggende afgeknotte driehoek.
Kelderverdieping, deels verzonken in het hellende landschap, bestaande uit betonskeletbouw met bakstenen invulwerk. Gevel overschilderd. Toegang aan zuidwestzijde met vier grote glaspartijen.
Gelijkvloerse verdieping met modulaire structuur van aluminium kolommenCilindervormig steunpunt; vaak voorzien van basis en kapiteel. De kleine en/of dunne variant ervan wordt colonnet genoemd. – met profiel met zes flenzen - waartussen gevelpanelen of glaspartijen. Ingang aan terras aan noordzijde via betonnen passerelle of trap. Aluminium kroonlijstStelselmatig uitkragende geprofileerde lijst boven een muur of een ander belangrijk bouwdeel (entablement)..
Betegelde trapeziumvormige terrassen met borstwering1. Verhoogd gedeelte van een vestingsmuur waarachter men veilig kan lopen; - 2. Muurtje of hekwerk (balkon, terras); - 3. Deel van een muur tussen vloer en onderzijde van een venster; - 4. Verhoging van de buitenmuren van een huis boven de zolderbalken waarop een muurplaat rust. van teak en gefumeerd glas op aluminium stijlenVerticale zijden van een opening waarop een boog of latei rust..
Interieur
Kelderverdieping met zaal, twee vergaderruimten, keuken/bar, sanitair, berg- en technische ruimte. Gelijkvloerse verdieping met zaal, keuken/bar, sanitair en kleine lokalen. Twee trappen verbinden beide verdiepingen.
Waardestelling
Artistieke waarde
- Onroerend goed met een interessante toepassing van materialen in functie van het programma als ontmoetingsplek, open naar de omgeving met grote vensterpartijen en met buitenruimten.
Historische waarde
- Onroerend goed met contextuele waarde binnen het historisch kader van de ontwikkeling van de sociale wijk Plejaden en de aandacht in het ruimere sociale beleid van de jaren ‘70 voor het bevorderen van ontmoetingen tussen de diverse bewoners.
Landschappelijke waarde
- Onroerend goed met contextuele waarde omwille van de bijzondere positionering in zijn omgeving, in de helling van het landschap waardoor de twee niveaus zeer toegankelijk zijn.
Sociale waarde
- Onroerend goed dat representatief is voor een buurtcentrum en deel uitmaakt van de gemeenschapsvoorzieningen van de gemeente.
- Onroerend goed met contextuele waardeDe contextuele waarde van een goed hangt af van de manier waarop het met zijn onmiddellijke omgeving in relatie treedt vanuit: - stedenbouwkundig: het markeert een hoek of een perspectiefgezicht, of wordt een baken in het landschap dankzij zijn sterke aanwezigheid (zijn inplanting, zijn opmerkelijke volumetrie); - landschappelijk: het goed dankt zijn landschappelijke kwaliteiten aan zijn bijzondere ligging, of aan de manier waarop de verschillende volumes waaruit het bestaat zijn ingedeeld of ingeplant zijn in het landschap; - esthetisch: het goed onderscheidt zich door de kwaliteit van zijn integratie in of aanhechting aan het stedelijke landschap of het residentiële weefsel; het draagt bij tot een algemeen visueel harmonieus effect van de buurt en tot een aantrekkelijke leefomgeving; - sociaal: een geheel van sociale woningen, een industrieel complex, enz.; - historisch: een oude dorpskern (de eerste gebouwen in een gemeente), eigendommen die vanaf het begin ontworpen zijn als onderdeel van een stedenbouwkundig concept (bijvoorbeeld de burgerwoningen rond het Elisabethpark of het park van Vorst). omdat het deel uitmaakt van de sociale woonwijk Plejaden.
- Onroerend goed dat zijn authenticiteit en integriteit behouden heeft. Het heeft zowel zijn oorspronkelijke materialen als functie behouden.
Stedenbouwkundige waarde
- Onroerend goed met contextuele waarde omdat het een herkenningspunt in het stedelijk landschap van de sociale wijk nadrukkelijk markeert.
- Onroerend goed met ensemblewaarde als onderdeel van een sociale woonwijk en toegevoegd door een architect die deel uitmaakt van de groep die de omliggende sociale wijk heeft gecreëerd.
Technische waarde
- Onroerend goed dat representatief is voor een innovatieve bouwtechniek met een onderste niveau bestaande uit een betonskeletbouw en een tweede niveau met een modulaire opbouw van metalen kolommenCilindervormig steunpunt; vaak voorzien van basis en kapiteel. De kleine en/of dunne variant ervan wordt colonnet genoemd. (bestaande uit zes flenzen) geplaatst in het geometrisch patroon van de afgeknotte driehoek en de regelmatige zeshoek.
Bronnen
Archieven
GASLW/PU/12464
Publicaties en studies
1922-2022
L'Habitation Moderne
[brochure] Sint-Lambrechts-Woluwe, 2022
Opmerkelijke bomen in de nabijheid
